- Amḍiq
- Aṭlas n Blida, ɣer unẓul-amalu n Lezzayer
- Tiẓgi
- Adeg ideg yettimɣur yidgel n Waṭlas, deg yidurar n Waṭlas n ugafa
- Aman
- Aman i ttjemmaɛen deg uḥraz n ubiyusfir sɛan azal meqqren i Lezzayer, Blida d Médéa
Chréa tezga deg tmurt n yidurar n Waṭlas n Blida, maca aman-is qqnen-tt ɣer tudert n yal ass deg temdinin n Lezzayer, Blida d Médéa. Tiẓgi i d-twaliḍ ɣef yiɣallen tesɛa, ihi, azal i wayen ḥwaǧent temdinin. Idgel n Waṭlas d yiwen seg yisekla s wayes yettwasen ufrag aɣelnaw; aḥraz n ubiyusfir i as-d-yezzin yesseḥbibbir ɣef yinagrawen n ugama n Waṭlas n ugafa ur nelli ara s waṭas, yerna aman i ttjemmaɛen deg-s sɛan azal meqqren i temdinin-a. Ma teṭṭfeḍ assaɣ-a deg wallaɣ-ik, ad tfehmeḍ ugar tamnaḍt deg tirza, ama d tiẓgi s timmad-is i k-yehwan, ama d idurar i d-yezzin i Blida.
Adrar si snat n tamiwinⴰⴷⵔⴰⵔ ⵙⵉ ⵙⵏⴰⵜ ⵏ ⵜⴰⵎⵉⵡⵉⵏ
Ɣer unẓul-amalu n Lezzayer, aḥraz n ubiyusfir n Chréa yeṭṭef iɣallen n ugafa d wid n unẓul n Waṭlas n Blida. Ma teṭṭfeḍ snat n tamiwin-a deg wallaɣ-ik, ad twaliḍ belli yiwet n tsawent ideg tella teẓgi d aḥric kan seg temnaḍt meqqren ugar. Ma d udem n tmurt i tebɣiḍ ad twaliḍ deg tuffɣa, muqel amek tebḍa teẓgi ɣef yiɣallen d tsawenin, d wamek qqnen yiɣallen gar-asen. Muqel tamnaḍt s umata, syin aḥric n teẓgi si leqrib: snat n tmuɣliwin-a ad ak-d-sbeggnent ayen yemgaraden deg yiwen n wadeg.
S leɛqel gar yideglenⵙ ⵍⴻⵄⵇⴻⵍ ⴳⴰⵔ ⵢⵉⴷⴻⴳⵍⴻⵏ
Idgel n Waṭlas d yiwen seg wayen ara tmuqleḍ s leɛqel mi ara terzuḍ ɣer teẓgi. Ur teḥwaǧeḍ ara tabdart taɣezfant n tewsatin; efk iman-ik lweqt ad twaliḍ talɣa n yisekla d umḍiq-nsen ɣef tsawenin. Ad tserwseḍ kra n yisekla neɣ ad tḍefreḍ s wallen talɣa n yiɣil ideg tella teẓgi yezmer ad ak-iɛǧeb ugar n tmerna n ubedd nniḍen deg wass. Taɣara-a twulem tuffɣa tawezzlant akken twulem tikli taɣezfant.
Afrag aɣelnaw d adeg ideg yettidir daɣen yibki amaɣribi. Isekla d yiɣersiwen n lexla sbeggnen amḍiq n Chréa deg yinagrawen n ugama n Waṭlas n ugafa; kra seg-sen drus-iten yerna ttwaheddeden. Tiẓgi tesɛa azal s timmad-is d adeg n tudert, ula i wayen yettidiren deg-s ur d-nettban ara deg tirza.
Anda ttjemmaɛen waman i Lezzayer, Blida d Médéaⴰⵏⴷⴰ ⵜⵜⵊⴻⵎⵎⴰⵄⴻⵏ ⵡⴰⵎⴰⵏ ⵉ ⵍⴻⵣⵣⴰⵢⴻⵔ, ⴱⵍⵉⴷⴰ ⴷ ⵎⴻⴷⴻⴰ
Aman i ttjemmaɛen deg uḥraz n ubiyusfir sɛan azal meqqren i temdinin n Lezzayer, Blida d Médéa. Ihi, aḥareb ɣef teẓegwa-s yeqqen ɣer tudert n yal ass n temdinin, mačči ɣer uḥraz n ugama kan. Eǧǧ isaffen zeddigen, awi yid-k iḍumman-ik mi ara teffɣeḍ: d snat n tigawin tiwezzlanin s wayes ara tqadreḍ assaɣ-a.
Adrar n tudert d unadiⴰⴷⵔⴰⵔ ⵏ ⵜⵓⴷⴻⵔⵜ ⴷ ⵓⵏⴰⴷⵉ
Anadi ussnan d usegmi d aḥric seg umezruy n uḥareb ɣef Chréa. UNESCO tebder asalay n ugama i d-yettwasebded i usaki n lɣaci, akked ummas n unadi ussnan deg ufrag aɣelnaw. Ammas-a yettqebbal inelmaden i talliyin n ulmad s umahil, yerna ttilin deg-s yirmad n usegmi. Amahil n yidgan-a yeqqen tiẓgi ɣer unadi i yettkemmilen ɣef wamek ttissinen medden adrar, yerna tthallan deg-s. Deg 2002 i tettwasumer Chréa ad tuɣal d aḥraz n ubiyusfir.
Deg uḥraz-a llan daɣen yiferdisen n yidles aɛrab, n win n Andalus d win amaziɣ. Chréa d tamurt n yidurar ideg ttidiren medden, teqqen aṭas ɣer temdinin d yimezdaɣ n temnaḍin i as-d-yezzin. Aḥemmel n teẓgi n yideglen yezmer ad yeddu d uqader n yimdanen i yettidiren di temnaḍt d wansayen n yidles-nsen.
Tuffɣa iman-is ɣer Chiffaⵜⵓⴼⴼⵖⴰ ⵉⵎⴰⵏ-ⵉⵙ ⵖⴻⵔ ⵛⵀⵉⴼⴼⴰ
I wakken ad twaliḍ udem nniḍen n temnaḍt i d-yezzin i Blida, tzemreḍ ad tferneḍ ixniqen n Chiffa i tuffɣa iman-is. Si tama n Blida–Médéa, tisawenin tiqesḥanin n yidurar zzin i yicercuren d wasif yellan ddaw. Dagi, d asif ara tḍefreḍ s wallen, mačči d iɣallen n teẓgi am deg Chréa. Fren i yal yiwen amḍiq-is deg usenfar n yinig, akken ad tesɛuḍ lweqt ad twaliḍ ayen i ten-yessemgiriden. Ixniqen d adeg nniḍen n tirza yellan qrib; ma d amnir-a, yewwi-d ɣef teẓgi n Chréa d uḥraz-is n ubiyusfir.
Fren tuffɣa i k-iwulmenⴼⵔⴻⵏ ⵜⵓⴼⴼⵖⴰ ⵉ ⴽ-ⵉⵡⵓⵍⵎⴻⵏ
Ddu s leɛqel deg teẓgi. Ur tesriḍ ara adfel i d-yettbanen deg tugna tamezwarut akken ad tesɛu tirza-k azal; efk iman-ik lweqt akken ad tḥebseḍ, ad tserwseḍ isekla. Fren ma d tamuɣli ɣef yidurar i tebɣiḍ neɣ d akud n tikli, syin sseqsi wid i d-yelhan d ufrag ɣef temnaḍt ideg yettwasireg unekcum, ɣef waddad n tallit-nni d wayen yettwagedlen. Ṣeggem tuɣalin-ik uqbel ad tebduḍ tikli, awi yid-k aman n tissit d llebsa i iwulmen, err učči baɛid ɣef yiɣersiwen n lexla. Eǧǧ ibkan deg lehna. Ma tebɣiḍ ad terzuḍ ɣer kra n wadeg n usegmi, sseqsi fell-as iman-is.













