- Konum
- Cezayir’in en kuzeydoğu ucu
- Tonga
- El Kala Millî Parkı içinde, Akdeniz’le bağlantılı mevsimlik bir tatlı su gölü
- Oubeïra
- Kapalı havzada yer alan, yer altı sularının beslenmesi açısından önemli bir tatlı su gölü
Tonga ve Oubeïra birer tatlı su gölü olsa da suyun bu iki yerde izlediği yol farklıdır. Tonga mevsimliktir ve Akdeniz’le bağlantılıdır; Oubeïra ise kapalı bir havzada yer alır. Göl kıyılarını birbirine benzeyen gezi durakları olarak görmek yerine bu farktan yola çıkmak, El Kala’yı daha iyi tanımayı sağlar. Cezayir’in kuzeydoğu ucunda ormanlık tepeler, sulak alan ormanları ve kumullar da bu manzaranın bir parçasıdır.
Tonga ve ormanlık kıyıları
Tonga Gölü ve çevresindeki sulak alanlar, El Kala Millî Parkı içinde yer alır. Gölün mevsimlik tatlı suları ve denizle bağlantısı, ormanlık tepeleri, sulak alan ormanlarını ve kumulları da kapsayan bir sistemin parçalarıdır. Su bitkileri, göldeki yaşam ortamının önemli bir parçasıdır. Bu yüzden yalnızca açık su yüzeyine bakmak gölü anlamaya yetmez; kıyılara ve çevredeki araziye de dikkat etmek gerekir.
Burada balıkçıllar ve ak balıkçılların yanı sıra saz delicesi ve aralarında tehdit altındaki türlerin de bulunduğu başka su kuşları yuva yapar. Bir üreme alanı olması, Tonga’ya ayrı bir ekolojik değer kazandırır. Sulak alanı gezmenin bir yolu da suyun, bitki örtüsünün ve çevredeki yaşam ortamlarının birbiriyle nasıl ilişki kurduğuna bakmaktır; kuşlar bu bütünün bir parçasıdır.
Oubeïra’nın kapalı havzası
Oubeïra kapalı bir havzada yer alır; gölün yüzeyden dışarıya akışı yoktur. Gölün de içinde bulunduğu sulak alanlar bütünü, geniş bir kumul sistemini kapsar ve yer altı sularının beslenmesinde önemli rol oynar. Her iki göl de tatlı su gölüdür, ancak Tonga’nın denizle bağlantısı, suyun bu iki havzadaki işleyişini belirgin biçimde farklılaştırır.
Oubeïra’yı ilgi çekici kılan bir başka özellik de bitkileridir. Gölün Ramsar kaydında su kestanesi (Trapa natans) ve sarı nilüfer (Nuphar luteum) yer alır. Bu türler, bitki örtüsünü başlı başına incelemek için iyi bir nedendir. Gölün ekolojisini tanımak isteyenler, kuş türlerini belirlemeye ayırdıkları kadar zamanı su bitkilerini ve yetiştikleri ortamı gözlemlemeye de ayırabilir.
Yuvalayan kuşlar, kışlayan kuşlar
Tonga’da yuvalayan kuşlar ile Oubeïra’nın mevsimlere göre değişen kuş varlığı, iki sulak alanın farklı özelliklerini öne çıkarır. Oubeïra’da yıl boyunca yaşayan kuşların yanı sıra kışlayan dikkuyruk, boz kaz ve karabatak da gölün ekolojisinde yer tutar. Bütün türleri tek bir listede toplamak yerine hangilerinin yerleşik, hangilerinin mevsimlik ziyaretçi olduğunu düşünmek daha açıklayıcıdır.
Kuş gözlemine ayrılan bir gezide sabırlı olmak iyi bir başlangıçtır. Gölün gözleme elverişli bir bölümünü ve çevresindeki bitki örtüsünü bir süre izlemek, belirli bir türü ararken durmadan yer değiştirmekten daha verimli olabilir. İlgi çekici olan yalnızca türleri tanımak değildir; yaşam ortamı ve mevsim de gözlemin bir parçasıdır. Böylece o gün hangi kuşları görürseniz görün, geziden keyif alabilirsiniz.
Tatlı suyun ötesinde
El Kala Biyosfer Rezervi; deniz, kumul, göl ve orman ekosistemlerini aynı coğrafyada buluşturur. Rezervin deniz şeridinde mercanlar ve Posidonia deniz çayırları bulunur. Dolayısıyla deniz, iç kesimlerdeki tatlı su sistemlerinin yanı sıra kendine özgü bir ekolojik öneme sahiptir.
Rezervin UNESCO adaylığı 1990 yılına uzanır. Daha geniş bir alana bakıldığında El Kala, farklı ortamlar arasındaki ilişkileri anlamaya elverişli bir yerdir. Ziyaretin büyük kısmı tek bir gölün kıyısında geçse bile bölgenin bütününü tanımak, orada görülenleri daha anlamlı kılar: bu tatlı su gölleri, ormanların, kumulların ve denizdeki yaşam alanlarının da bulunduğu bir coğrafyanın parçasıdır.
Göllerin ve ormanların çevresindeki geçim kaynakları
Tarım, düşük yoğunluklu hayvancılık, arıcılık, balıkçılık ve orman kaynaklarından yararlanma, rezervde yaşayanların geçim kaynakları arasındadır. Su ve ormanlar, korunmaya değer olmalarının yanı sıra gündelik yaşamda da kullanılır. Burası insanların yaşadığı bir bölgedir; gezerken çalışmalarını aksatmamaya özen gösterin. Gününüzü kuşlara ya da su bitkilerine ayırırken göl çevresinde yaşayan insanları da gözetebilirsiniz.
Önce gölü seçin, sonra ziyareti planlayın
Tonga ve Oubeïra, Ramsar listesinde ayrı sulak alanlar olarak yer alır. İlgi alanlarınıza en uygun gölü seçtikten sonra nerelerde durabileceğinizi park yönetimine sorun; planladığınız etkinlik ve Tonga’nın mevsimlere göre değişen su durumu da dâhil olmak üzere güncel koşullar hakkında bilgi alın. Ulaşımınızı ve dönüşünüzü önceden netleştirin. Yuvalardan ve hassas kıyı kesimlerinden uzak durun, çalışanlara ve kullandıkları ekipmana fazla yaklaşmayın. Dürbün ya da özel fotoğraf ekipmanı getirmeden önce gümrük kurallarını kontrol edin. Yaban hayvanlarıyla aranızdaki mesafeyi koruyun.
