- Asismel
- Afrag adelsan
- Tawennaḍt n yidurar
- Yeṭṭal Assekrem ɣef ugni n Atakor
- Aman yettwaḥerzen
- Gueltates Afilal, tamnaḍt n waman deg tebdart n Ramsar d aɣbalu n waman i wat temnaḍt
Tamuɣli ɣef Atakor seg lebɛid mačči am usikked n Afilal seg lqerb. Deg Atakor, ad twaliḍ talɣa n yidurar; deg Afilal, ad terreḍ lwelha-k ɣer tiṣṭaḥin timeẓẓyanin n wakal, tigelmamin d icercuren, di tlemmast n uneẓruf. S tmuɣli ɣef yidurar d usikked n tigelmamin, ad tfehmeḍ ugar Ahaggar, afrag adelsan ideg mlalen yimukan n tudert n ugama d umezruy n yimdanen. Tazwara tezmer ad tili deg Assekrem iwakken ad tissineḍ idurar; aman, unuɣen n yiẓra d wamek bnan wat temnaḍt sɛan daɣen amkan-nsen deg umuddu.
Tehri n ufrag adelsanⵜⴻⵀⵔⵉ ⵏ ⵓⴼⵔⴰⴳ ⴰⴷⴻⵍⵙⴰⵏ
Taɣlift n Yidles n Lezzayer tsesmel Ahaggar gar yifragen idelsanen. Asismel-a yessemlal agama d yidles deg yiwet n temnaḍt. D isem iwatan i umkan ideg sɛan azal talɣiwin n yidurar, aman yettwaḥerzen d lǧerrat n tudert n yimdanen deg temnaḍt meṛṛa.
Mi ara tferneḍ ayen ara d-twaliḍ deg umuddu, ḥsu belli temnaḍt tesɛa akk udmawen-a. Deg Atakor, tzemreḍ ad tefkeḍ lweqt-ik i yidurar; ma tebɣiḍ ad tissineḍ lebni neɣ taẓuri n yiẓra, amuddu-k ad yeḥwaǧ aheggi-nniḍen. Amuddu ɣer Assekrem ad k-yessisen yiwet n tama n Ahaggar, mačči agama d yidles n temnaḍt meṛṛa. Tassili n’Ajjer d afrag adelsan-nniḍen, iman-is.
Assekrem, Ilmane d Tahat Atakorⴰⵙⵙⴻⴽⵔⴻⵎ, ⵉⵍⵎⴰⵏⴻ ⴷ ⵜⴰⵀⴰⵜ ⴰⵜⴰⴽⵓⵔ
Yeṭṭal Assekrem ɣef ugni n Atakor. Ilmane yella deg tama-s n umalu, Tahat Atakor deg tama n ugafa. Tissin n wayen i d-yemmal yal isem seg yismawen-a tettɛawan akken ad tfehmeḍ tamuɣli: yal adrar yesɛa isem-ines d wamkan-ines ɣer wiyaḍ.
Deg Assekrem, axxam n lɛibada d weɛzal i icudden ɣer Charles de Foucauld d amkan i yesɛan azal deg umezruy. S wakka, mačči d tamuɣli ɣef yidurar kan i yellan din. Mi ara theggiḍ lweqt ara tesɛeddiḍ dagi, tzemreḍ ad tferneḍ ad tissineḍ tigemmi-a akken ara twaliḍ talɣa n yidurar. Tirza tezmer ihi ad tili ɣef Assekrem iman-is, mačči ad t-tḥesbeḍ kan d amkan n uɛeddi deg umuddu wessiɛen.
Tudert i d-yezzin i tigelmaminⵜⵓⴷⴻⵔⵜ ⵉ ⴷ-ⵢⴻⵣⵣⵉⵏ ⵉ ⵜⵉⴳⴻⵍⵎⴰⵎⵉⵏ
Gueltates Afilal d tamnaḍt n waman yellan deg tebdart n Ramsar. Aglam-ines seg tama n ugama ibder-d tiṣṭaḥin timeẓẓyanin n wakal, tigelmamin d icercuren, s waman i yettɣaman aseggas meṛṛa deg uneẓruf. Gar yiselman yellan deg-s, yella ubarbu n uneẓruf; gar yimɣan i yettidiren aṭas n yiseggasen, yella Olea laperrinei. Aman d tudert i d-yemlalen deg umkan-a sbanayen-d tama n ugama n yidurar ur d-tettban ara i win i ten-iwalan seg lebɛid.
Aman-a sseqdacen-ten daɣen yimdanen. Imuhaɣ n temnaḍt ttagmen-d seg tigelmamin i yixxamen-nsen d lmal-nsen. Assaɣ-a d agejdan i tissin n Afilal: deg yiwen n umkan, yella wadeg n tudert n ugama, yella daɣen uɣbalu n waman i wat temnaḍt. Tissin n tigelmamin-a tezmer ihi ad tebdu s wazal n waman i tudert dagi, mačči s txemmamt belli d amkan n zzhu.
Takessawt d ṣṣyada ɣef yiẓraⵜⴰⴽⴻⵙⵙⴰⵡⵜ ⴷ ⵚⵚⵢⴰⴷⴰ ⵖⴻⴼ ⵢⵉⵥⵔⴰ
Deg wunuɣen yettwanqren deg yiẓra n Ahaggar, llan wid i d-yeskanayen takessawt d ṣṣyada. Aglam n tigemmi n temnaḍt ibder-d ilan, irinuserusen d tejirafin gar yiɣersiwen yettwaseknen deg-sen. Unuɣen-a sbanayen-d ayen xeddmen yimdanen n zik deg temnaḍt i yettwalin medden aṭas n tikkal seg tama n yidurar-is.
Akken ad tfehmeḍ unuɣen-a, bdu s wayen i d-yeskanayen: d acu n lecɣal i d-yettwaseknen, anwi yiɣersiwen i yellan, amek ddsen yimdanen d yiɣersiwen deg yiwet n tugna. Tirza ideg yella lweqt i usegzi tettak-d tagnit ad twaliḍ akk ayen-a s telqey, ugar n tirza ideg ara tɛeddiḍ seg uẓru s wunuɣen-is ɣer wayeḍ. Unuɣen-a mmeslayen-d ɣef tudert d twennaḍin n zik.
Tamanrasset d lebni n temnaḍtⵜⴰⵎⴰⵏⵔⴰⵙⵙⴻⵜ ⴷ ⵍⴻⴱⵏⵉ ⵏ ⵜⴻⵎⵏⴰⴹⵜ
Ksar Ag Amstan deg Tamanrasset d Sourou Tazrouk nnig wasif n Tazrouk d sin n yimedyaten yettwabedren n tigemmi n lebni n temnaḍt. Tiqeṣbatin n Silet d Tit rnant imukan-nniḍen i yesɛan azal. S yimukan-a, tissin n umezruy ur teqqim ara kan ɣer wunuɣen n yiẓra d uxxam n lɛibada d weɛzal n Assekrem.
Aẓekka n Tin Hinan yella deg tɣiwant n Abalessa. Ma yebna umuddu-k ɣef tissin n tigemmi, yal yiwen seg yimukan-a n temnaḍt yewwi-d ad as-terreḍ lwelha iman-is mi ara temmeslayeḍ ɣef ubrid ara teḍefreḍ. Seg yidgan ideg zedɣen medden ɣer uẓekka, mgaraden wayen i tzemreḍ ad tissineḍ. Lebni n yal amkan d twennaḍt ideg yella sɛan azal iman-nsen.
Msefhem ɣef umuddu s telqeyⵎⵙⴻⴼⵀⴻⵎ ⵖⴻⴼ ⵓⵎⵓⴷⴷⵓ ⵙ ⵜⴻⵍⵇⴻⵢ
Suter seg win i yettheggin amuddu ad ak-d-yini abrid s yismawen n yimukan-is, ayen i d-tessutur tikli, d wanda d wamek ara tesɛeddiḍ iḍan. Syin, senqed ɣer wid i d-yelhan d temnaḍt tisirag d tigdal n tura. Send tuffɣa, msefhem ɣef wamek ara d-tawin aman, amek ara tettemṣawalem d wamek ara d-tuɣaleḍ; senqed iman-nsent tirziwin ɣer yidgan n lebni. Heggi aman n tissit war ma tettekleḍ ɣef Afilal, ur ttarra ara ṣṣabun neɣ iḍumman deg tigelmamin-is. Ur ttnal ara taẓuri n yiẓra, qader imukan usligen d wid yettwazedɣen, u ssuter tasiregt send ad teṭṭfeḍ tugniwin n medden. Amnir amatu n uheggi n umuddu yefka-d ayen yerzan allalen, taḍmant d wayen ara tesneqdeḍ ilmend n tmurt i ɣer tettekkiḍ.













