Wali Ahaggar, di tazwara, d tamurt n yidurar. Talɣiwin n yiẓra-s, imukan-is wessiɛen d tmuɣliwin yettbeddilen ttaken i umuddu anamek yemgaraden aṭas ɣef win n umuddu gar lwaḥat d tɣaltin n yijdi. Tamanrasset d amkan ansi ara tebduḍ ad tegzuḍ amgired-a, mačči d isem kan ɣef tikit n umuddu ara k-yessiwḍen ɣer din. Amuddu ara k-d-yerren s lfayda yesdukkel tamdint anda ttidiren medden, tamussni n yimniren n temnaḍt d tuffɣiwin yettwafernen s leɛqel. Assekrem ilaq ad yettwaḥsab d tirza i izemren ad tili ma tettwaheyyi akken iwata, mačči d tugna n tqacuct ara d-tawiḍ s yal ssuma.
Frez gar temnaḍt, ul n yidurar d umkan n usmuqelⴼⵔⴻⵣ ⴳⴰⵔ ⵜⴻⵎⵏⴰⴹⵜ, ⵓⵍ ⵏ ⵢⵉⴷⵓⵔⴰⵔ ⴷ ⵓⵎⴽⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⵎⵓⵇⴻⵍ
Ahaggar d isem n temnaḍt n yidurar s tehri-s. Atakor yeṭṭef amkan agejdan deg tmuɣliwin n yidurar ɛlayen i d-tessken tenmehla n turizm n Tamanrasset; Assekrem, ma d netta, d amkan uzzig ansi ara twaliḍ aḥric meqqren n yidurar-a. Ismawen-a sɛan assaɣ gar-asen, maca ur nezmir ara ad nerr yiwen deg umkan n wayeḍ, amzun d ismawen n yiwen n umkan anda ara teḥbseḍ berra i temdint.
Suter seg umsuddes n umuddu ad ak-d-yesken anda ara tenseḍ yal iḍ d wanda ara tleḥḥuḍ deg temnaḍt-a, ilmend n wayen i d-yesumer. Amuddu i wumi qqaren abrid n unadi deg Ahaggar yezmer ad yerr azal i tmuɣliwin yemgaraden aṭas ɣef tid n umuddu yebnan ɣef Atakor. Ma tegziḍ amek ara mseḍfaren yimukan, ad tizmireḍ ad teẓreḍ ma yella aɣawas-a ad ak-yeǧǧ ad tesɛeddiḍ akud gar yidurar war aṭas n beṭṭu, akken tebɣiḍ, neɣ ma d iberdan iɣezzifen s tkerrust gar yimukan igejdanen yebɛaden wa ɣef wa ara yeṭṭfen amur ameqqran n umuddu.
Err Tamanrasset ugar n umkan n uɛeddiⴻⵔⵔ ⵜⴰⵎⴰⵏⵔⴰⵙⵙⴻⵜ ⵓⴳⴰⵔ ⵏ ⵓⵎⴽⴰⵏ ⵏ ⵓⵄⴻⴷⴷⵉ
Akud ara tesɛeddiḍ deg temdint yezmer ad yerr amuddu deg yidurar d win i iqerben ɣer wayen tebɣiḍ, yerna ad yili yettwasuddes akken iwata. Tanmehla n turizm n temnaḍt tebder aɣrem Ag Amstan deg Tamanrasset gar tgemmi n lebni n Ahaggar, tesken-d ansay n lebni s lmawad n temnaḍt. Steqsi ma yella tirza iwulmen akken ad twaliḍ aɣrem seg berra tezmer ad teddu d usissen n temdint n wass-a. Akka ara tesdukleḍ lebni d yiberdan n wass-a akked tmuɣliwin n yidurar, war ma teǧǧiḍ amezruy n yemdanen n temnaḍt d awal kan ɣer rrif n tmes deg umkan anda ara tensen yimsebriden berra.
D akud daɣen anda ara tessefruḍ, udem ɣer wudem, talɣut akk ɣef wallalen d wamek ara tettmeslayem gar-awen. Senqed imukan n tuɣimit deg tkerrust, ɛreḍ allalen n yiḍes ma yella wamek, yerna meslay ɣef wayen akk i teḥwaǧeḍ deg wučči. Tazwara s lehna tettak i kečč d terbaɛt tagnit ad tbeddlem aɣawas uqbel ad teǧǧem imeẓla yellan deg temdint.
Gzu Atakor s talɣiwin-is yettbeddilenⴳⵣⵓ ⴰⵜⴰⴽⵓⵔ ⵙ ⵜⴰⵍⵖⵉⵡⵉⵏ-ⵉⵙ ⵢⴻⵜⵜⴱⴻⴷⴷⵉⵍⴻⵏ
Aglam n turizm n temnaḍt yerra tmuɣliwin n yiẓra d yidurar i d-yeslal lburkan deg ul n tirza ɣer Ahaggar, yerna yebder talɣiwin n yidurar am Ilmane d Tahat. Ur ilaq ara ad taliḍ ɣer tqacuct tameqqrant akken ad tḥulfuḍ s wazal n tmurt-a. Assaɣ gar tqacuct i d-iberrzen, umkan wessiɛen zdat-s d yiɣilawen i as-d-yezzin yezmer ad ak-d-yesken ugar n wayen ara twaliḍ ma tɣawleḍ kan akken ad taweḍ ɣer umkan i iɛlayen akk i tzemreḍ ad taweḍ.
Suter ad teḥbsem deg yimukan ara k-yeǧǧen ad twaliḍ amgired gar tmuɣli ɣef uḥric meqqren n tmurt d tikli ara k-yesqerben ɣer yiẓra, ɣef wakal iwulmen. Eǧǧ amnir ad ak-d-yessegzi talɣiwin ara tizmireḍ ad tɛeqleḍ, deg umkan n wakken ad d-yini s ttbut amek i d-yeḍra yal aẓru yettawin tamuɣli. Ma tesɛa tuṭṭfa n tugniwin azal ɣur-k, meslay fell-as seg tazwara: ilaq ad yili deg uɣawas n ubrid wakud i usmuqel d uḍfar n ubeddel n tafat, mačči ad tettnadiḍ ɣef wakud-a yal tikkelt ara teḥbseḍ.
Heyyi tirza ɣer Assekrem, ur tt-ḥesseb ara d lemɛahdaⵀⴻⵢⵢⵉ ⵜⵉⵔⵣⴰ ⵖⴻⵔ ⴰⵙⵙⴻⴽⵔⴻⵎ, ⵓⵔ ⵜⵜ-ⵃⴻⵙⵙⴻⴱ ⴰⵔⴰ ⴷ ⵍⴻⵎⵄⴰⵀⴷⴰ
Assekrem yettwassen s tmuɣliwin-is ɣef yidurar n Atakor, akked uxxam n tɛezzla d tẓallit i icudden ɣer Charles de Foucauld. Sin n yisental-a zemren ad ddukklen war ma yeɣleb umezruy n urgaz n ddin seg Urupa ɣef ugdud d umezruy n temnaḍt s timmad-is. Steqsi d acu ara tesɛu tirza, yerna ma yella imeḍqan n daxel neɣ n ddin ldin s tidet i yinebgawen.
Tirza ɣer umkan n usmuqel zik n ṣṣbeḥ neɣ ɣer taggara n wass tettbeddil ayen ilaqen i uheyyi. Sefru talɣa n wakal anda ara tleḥḥuḍ, acḥal ara taliḍ, amek ara d-tuɣaleḍ mi ara tenqes tafat d umkan anda ara tenseḍ. Aḥraz seg usemmiḍ d waḍu, akked tezmert n tuɣalin ɣer deffir, sɛan azal ugar n unadi ɣef walluy n yiṭij ara yemṣadan d tugna icebḥen i d-txeyyleḍ. Ulac aḍman belli ad yili lḥal iṣfa neɣ ad tizmireḍ ad tkecmeḍ ɣer umkan; ur ilaq ara ad ttwaḥsaben d ayen yettwaḍemnen deg wayen i d-yesumer umsuddes n umuddu.
Mmagar medden war ma tettraǧuḍ lferǧaⵎⵎⴰⴳⴰⵔ ⵎⴻⴷⴷⴻⵏ ⵡⴰⵔ ⵎⴰ ⵜⴻⵜⵜⵔⴰⴵⵓⴹ ⵍⴼⴻⵔⴵⴰ
Imuhaɣ sɛan amkan agejdan deg yidles n Ahaggar, maca ula d yiwet n temlilit ur tezmir ad d-temmel yal amdan neɣ yal tarrayt n tudert. Amnir, aceffur neɣ aḥerfi d amdan daɣen yesɛan tamussni n wass-a, amahil d yiswan. Suter ad ak-d-ssegzin ayen i d-yettban deg tmurt d wayen i ttfernen deg tudert n yal ass, deg umkan n wakken ad asen-tessutreḍ kan ad d-sseknen tugna icebḥen n tudert n Ṣṣeḥra i d-txeyyleḍ.
Tirza yettwasuddesen ɣer uḥerfi tettawi-d lfayda ugar mi ara tettak i win ixeddmen tagnit ad yefren netta d acu ara d-yesken. Steqsi ɣef lmawad i yessemras, amek i ttwaseqdacen yisufar, amek i ttwaṣeggem d wanwa i ten-id-ixedmen; serwes taɣara n umahil deg yisufar, ur ttaɣ ara kan ilmend n leqdem i asen-fkan neɣ n teḥkayt ɣef unamek n yizamulen i asen-cudden. Msefhamet s iman-is ɣef tuṭṭfa n tugniwin n yemdanen neɣ n yiklisen. Ad txellṣeḍ s lḥeqq ɣef wakud d tmussni n uḥerfi yesɛa anamek ugar n uṛaǧu ad k-ǧǧen ad tkecmeḍ ɣer yal amkan war tilisa s yisem n tinnubga.
Wazen gar yimukan n usmuqel d ubrid gar-asenⵡⴰⵣⴻⵏ ⴳⴰⵔ ⵢⵉⵎⵓⴽⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⵎⵓⵇⴻⵍ ⴷ ⵓⴱⵔⵉⴷ ⴳⴰⵔ-ⴰⵙⴻⵏ
Deg uɣawas n umuddu i d-nessumer deg uḍris-a, sdukkel asissen n Tamanrasset d yiwen n ubrid n unadi gar yidurar i yesɛan tuddsa, eǧǧ daɣen akud i usteɛfu uqbel ad truḥeḍ. Err Assekrem d iswi agejdan anagar ma iwulem i tegnatin n tura d wayen tḥemmleḍ. Steqsi ma yella timerna n umkan-nniḍen ad tesseɣti aɣawas neɣ ad ternu kan akud deg tkerrust; umuɣ awezlan yezmer ad k-yeǧǧ akud ugar i tmurt s timmad-is.
Suter seg umsuddes ad yefrez gar yiḥricen n ubrid s tkerrust d wid n tikli, yerna ad d-yessegzi isteɛfuyen yettwaheyyan. Izirig ɣef tkarḍa ur d-yeskan ara aṭas ɣef laɛtab n umuddu ɣef wakal yeččuren d tɣaltin d tɣezza. Ma yella kra deg terbaɛt-nwen yettɛettib neɣ yettḥulfu s leqriḥ seg usikel s tkerrust deg yiberdan iwɛren, meslay ɣef waya srid, suter afran-nniḍen izemren ad yili s tidet. Ur ḥesseb ara belli takerrust i wen-yettwaḥerzen i kunwi kan ad tefru yal ugur n rraḥa.
Fren acḥal ara tqerbeḍ ɣer ugamaⴼⵔⴻⵏ ⴰⵛⵃⴰⵍ ⴰⵔⴰ ⵜⵇⴻⵔⴱⴻⴹ ⵖⴻⵔ ⵓⴳⴰⵎⴰ
Deg umuddu gar yidurar, amek d wanda ara tenseḍ d aḥric yesɛan azal meqqren deg wayen ara tɛiceḍ. Kra n yimsebriden ḥemmlen ad nsen berra, ad sɛeddin tameddit s lehna; wiyaḍ bɣan ad ẓren belli taxxamt-nsen tettwaḥejjez s tidet, yerna ad ẓren anwa amkan n usired d bitelma ara sɛun. Ulac afran deg sin-a i ixuṣṣen deg rruḥ n unadi. Ayen yesɛan azal d akken asumer ad d-yebder s wudem ibanen ayen yellan deg ubrid-ik, mačči ad d-yini kan «asensu» i yal iḍ.
Steqsi ɣef umkan ara k-iḥerzen seg waḍu, ayen ara k-iḥerzen seg usemmiḍ deg yiḍes, tuddsa n usewwi d wamek ara d-sdabren aman n tissit d usired. Ẓer anwa ara yilin d amḍebber ɣef yiḍumman d wanda ara ten-awin. Ma tesumer-d terbaɛt abeddel n umkan n usensu, afran ilaq ad yebnu ɣef talɣa n wakal d tegnatin, mačči ɣef uḥettem akken ad yettwaḥrez uɣawas i d-yettban icebḥen maca ur iwulem ara.
Heyyi iman-ik i yimukan yebɛaden yerna ɛlayenⵀⴻⵢⵢⵉ ⵉⵎⴰⵏ-ⵉⴽ ⵉ ⵢⵉⵎⵓⴽⴰⵏ ⵢⴻⴱⵄⴰⴷⴻⵏ ⵢⴻⵔⵏⴰ ⵄⵍⴰⵢⴻⵏ
Ur ḥekkem ara ɣef tegnatin deg yidurar seg lḥal n Tamanrasset kan. Meslay ɣef tfesniwin n usemmiḍ d uẓɣal i ttṛaǧun, anwa aḥraz i yellan neɣ i ixuṣṣen seg waḍu d yiṭij, d laɛtab n tikli deg yal amkan n usensu d usmuqel. Awi iceṭṭiḍen ara ternuḍ neɣ ara tekseḍ ilmend n lḥal akked yisebbaḍen iwulmen. Ssegzi yal ugur n tezmert i izemren ad iḥaz tuffɣa ɣer yidurar ɛlayen neɣ ɣer yimukan yebɛaden. Akken ad teẓreḍ ma iwulem umuddu i yal yiwen, ilaq ugar n wawal amatu ɣef tzemmar n tfekka.
Sentem tisirag n ubrid i yellan tura d wamek ara tettwasuddes tikli s yimniren n temnaḍt, syin serwes aɣawas ummid d yiwellihen unsiben n umuddu d wayen i tɣumm laṣirans-ik. Steqsi amek i tettmeslay terbaɛt mi ulac aẓeṭṭa n tiliɣri n ufus, anwa i yettawḍen aɣawas-is d wayen ara tt-yeǧǧen ad d-tuɣal. Tamussni n umnir d tagejdant, maca ur tekkes ara imihiyen n lḥal, n usiweḍ neɣ n tɣellist.
Eǧǧ amkan i lǧerrat n umezruy, mačči i tmuɣli kanⴻⴵⴵ ⴰⵎⴽⴰⵏ ⵉ ⵍⴵⴻⵔⵔⴰⵜ ⵏ ⵓⵎⴻⵣⵔⵓⵢ, ⵎⴰⵞⵞⵉ ⵉ ⵜⵎⵓⵖⵍⵉ ⴽⴰⵏ
Agraw n telɣut ɣef tgemmi n temnaḍt n Ahaggar yebder inqacen d lǧerrat-nniḍen n tudert n yemdanen n zik, ɣer tama n tmuɣliwin n yidurar-is. Ma tḥemmleḍ tagemmi, suter tirza s umnir iwatan ɣer umkan ideg anekcum yettwasireg tura, deg umkan n wakken ad tḥesbeḍ taẓuri ɣef yiẓra d ayen kan ara d-tafeḍ s zher ɣef rrif n ubrid. Muqel war ma tnuleḍ neɣ teddmeḍ kra, yerna frez gar usegzi n umnir d wayen i nezmer ad nesbedd s ttbut seg tugna.
Ugar n wayen-nniḍen akk, eǧǧ kra n wakud deg wass war ma tɛeyyneḍ-as leqdic. Ad teḥbseḍ akken ad tserwseḍ talɣiwin yebɛaden neɣ ad tesleḍ i usegzi n yisem n umkan n temnaḍt yezmer ad yernu i umuddu anamek ur yezmir ara ad t-id-yefk umkan-nniḍen ara ternuḍ ɣer tirza. Ahaggar yettɣimi ugar deg ccfawat mi ara t-teǧǧeḍ ad yili d tamurt n yidurar yesɛan aṭas n wudmawen, anda ttidiren medden, mačči d ayen kan i d-yettban deffir yiwen n umkan n usmuqel yettwassnen.













