Suf yettak-d tarrayt-nniḍen i ugzu n twaḥt. Deg umkan ad tebdum s targa i d-yettawin aman ɣer leǧnan, bdut s uswir n wakal anda i ttwaẓẓan yimɣan. Deg unagraw ansay n ghout, tiḥfirtin i deg ẓẓan medden imɣan sseqrabent iẓuran n tezdayin ɣer waman ddaw wakal. Amgired-a aḥerfi yettbeddil ayen ɣer ara terram lwelha: talɣa n wakal, amek i ttedbiren rmel i d-yettawi waḍu, akked tmusni n umahil i ilaqen iwakken ad yeqqim umkan yettak-d lɣella.
Qqnet El Oued ɣer wakal n tfellaḥt i as-d-yezzinⵇⵇⵏⴻⵜ ⴻⵍ ⵓⵓⴻⴷ ⵖⴻⵔ ⵡⴰⴽⴰⵍ ⵏ ⵜⴼⴻⵍⵍⴰⵃⵜ ⵉ ⴰⵙ-ⴷ-ⵢⴻⵣⵣⵉⵏ
El Oued d tamdint ansi ara tebdum asnirem n Suf, ma d ghout d anagraw n tfellaḥt, mačči d yiwen kan n lebni n tgemmi deg temdint. FAO tɛeqel anagraw n twaḥtin n Ghout n El Oued deg wahil-is n yinagrawen n tgemmi n tfellaḥt yesɛan azal ameqqran deg umaḍal. Aɛqal-a yerza assaɣ yeddren gar tfellaḥt, tmusni n twennaḍt akked wamek i d-ttawin yimdanen tamɛict-nsen; ur d-yettak ara ṭṭmana belli inebgawen zemren ad kecmen ɣer yal leǧnan.
Ssewjdet i uqqim-nwen akud i temdint akked wakud i tfellaḥt. Tikli deg temdint ad awen-d-tesseknen amkan anda i ttidiren yimdanen, anda i ttaɣen u ttzenzun, anda i xeddmen ass-a. Tirza-nniḍen, ara teswejdem iman-is u ara yawi ufellaḥ, tezmer ad awen-d-tessegzi akal yettwafellḥen i d-yezzin i temdint. Ur ilaq ara ad teḥsbem yiwet deg snat-a d asteɛfu awezlan kan uqbel ad tuɣalem ɣer usikel s tkerrust deg rmel.
Gzut lsas: ssenqset aswir n wakal n tuẓẓutⴳⵣⵓⵜ ⵍⵙⴰⵙ: ⵙⵙⴻⵏⵇⵙⴻⵜ ⴰⵙⵡⵉⵔ ⵏ ⵡⴰⴽⴰⵍ ⵏ ⵜⵓⵥⵥⵓⵜ
FAO tesbadu ghout ansay d taḥfirt yettwaɣzan deg rmel iwakken ad ttwaẓẓent tezdayin qrib n waman ddaw wakal. D leqrub-a i yettaǧǧan iẓuran n tezdayin ad awḍen ɣer waman. D wagi i d lsas n tikti: ur ilaq ara ad nessemẓi anagraw ansay-a ɣer wanu aḥerfi i seg d-ssalayen aman s lpumpa iwakken ad ssewen leǧnan yellan ɣef wudem n wakal.
Deg tirza i ɣef tesɛam tasiregt, walit di tazwara assaɣ gar yiri n teḥfirt, wakal anda i ttwaẓẓan yimɣan akked tezdayin. Ssutret seg ufellaḥ ad d-yessegzi amkan-nni s timmad-is, deg umkan ad d-tessuffɣem tikti ɣef wayen yellan ddaw wakal seg wayen kan i d-yettbanen. Talqayt i tettwalim iman-is ur tezmir ara ad d-tini i unebgi amek i teddun waman; yerna leǧnan n ass-a yezmer ad yesdukkel tarrayin yemgaraden i ilaq ad ttwasfahment yal yiwet iman-is.
Erret lwelha ɣer umahil i iḥerzen talɣaⴻⵔⵔⴻⵜ ⵍⵡⴻⵍⵀⴰ ⵖⴻⵔ ⵓⵎⴰⵀⵉⵍ ⵉ ⵉⵃⴻⵔⵣⴻⵏ ⵜⴰⵍⵖⴰ
Talɣa n ghout ur tettwaḥraz ara s uɣẓi kan. FAO temmeslay-d ɣef tmusni n tnila d lemɣawla n waḍu, ɣef useqdec n yifergan n yiferrawen n tezdayin i useḥbes n waḍu, akked tukksa n rmel tikelt deffir tayeḍ. Ihi, leǧnan i d-yettbanen yers u yehda, deg tidet yeskan-d amahil ur neḥbis ara. Talast gar wakal yettwafellḥen akked rmel i as-d-yezzin tettwaḥraz s umahil, mačči d talast i d-yeǧǧa ugama akka u ur nettbeddil ara.
Steqsit anwa amahil i xeddmen akka tura, yerna ma yebɣa win i ken-isteqblen ad awen-d-yesken amek i yettwaseqdac yiwen n wallal neɣ ad d-yessegzi tarrayt n umahil. Beddet anda i awen-d-nnan iwakken tirza ur tḍurr ara imɣan neɣ iriran ur nerkid ara. Asegzi lqayen ɣef uḥraz n yiwen n uḥric n leǧnan yezmer ad awen-isselmed ugar n tirza s leɛǧil ɣer waṭas n teḥfirtin war yiwen ara tent-id-yessegzin.
Walit tiḥerci n ghout war ma tettum ayen i izemren ad t-iḍurrⵡⴰⵍⵉⵜ ⵜⵉⵃⴻⵔⵛⵉ ⵏ ⴳⵀⵓⵓⵜ ⵡⴰⵔ ⵎⴰ ⵜⴻⵜⵜⵓⵎ ⴰⵢⴻⵏ ⵉ ⵉⵣⴻⵎⵔⴻⵏ ⴰⴷ ⵜ-ⵉⴹⵓⵔⵔ
Ghout d tarrayt i d-yeskanen tiḥerci deg wamek i myewafaq umahil n yimdanen akked twennaḍt, maca ur ilaq ara ad t-id-nesken d anagraw i wumi ur tezmir ara twennaḍt ad d-tawi uguren. FAO tesbadu asali n waman ddaw wakal s lpumpat akked wuguren n usuffeɣ n waman d ayen i izemren ad iḍurr leǧnan: leḍṛu yezmer ad d-yekke seg uqqur n leǧnan neɣ seg waman ur nwulim ara i tfellaḥt. Aya yeǧǧa lmizan n waman d asentel yelhan ugar n wawal n ṭṭmana i d-yeqqaren belli tarrayin tinsayin ferrunt iman-nsent yal ugur n ass-a.
Steqsit amek i yegza ufellaḥ-nni ibeddilen deg leǧnan-is, d wanwa amahil i ilaqen iwakken ad yeqqim leǧnan yettak-d lɣella. Ssetḥessiset war ma terram ayen i d-yenna yiwen deg umkan-is d taggrayt i Suf meṛṛa. Ur steqsayet ara isteqsiyen i ikeččmen deg tudert tusligt ɣef yidrimen i d-yettawi neɣ ɣef win umi yella wakal, ala ma d win i ken-isteqblen i d-yebdan awal fell-asen. Ur ḥessbet ara akal i d-yettbanen yettwaǧǧa d amkan yeldin i usnirem.
Walit tiqebbin war ma tessemẓim tamdint ɣur-sentⵡⴰⵍⵉⵜ ⵜⵉⵇⴻⴱⴱⵉⵏ ⵡⴰⵔ ⵎⴰ ⵜⴻⵙⵙⴻⵎⵥⵉⵎ ⵜⴰⵎⴷⵉⵏⵜ ⵖⵓⵔ-ⵙⴻⵏⵜ
El Oued tettwassen s waṭas s ssqef-is yesɛan tiqebbin. Tiqebbin-a d asentel n lebni i yesɛan udem-is, maca tikli deg temdint ara awen-yefken tamusni ilaq ad teqqen ssqef ɣer yiberdan, ɣer ssuq akked lebni n tura, mačči ad tnadi kan ɣef yiwet n tmuɣli n temdint taqdimt anda yal lebni yettemcabi ɣer wayeḍ. Steqsit amnir n temnaḍt anwa lebni i tzemrem ad tfahmem seg yimukan i yeldin i medden, akked wanwa isegziyen ɣef wamek i t-bnan i ɣef tella tmusni iǧehden.
Ma yella win i awen-d-isumren amkan ɛlayen i tmuɣli, senqdet belli anekcum ɣur-s yettwasireg, yerna tuṭṭfa n tewlafin ur tkeččem ara deg tudert tusligt n wid i izedɣen deg yixxamen. Tamuɣli seg ubrid tezmer ula d nettat ad tesɛu azal am tin seg umkan ɛlayen: erret lwelha amek i tettbeddil talɣa n tqebbet mi ara tbeddlem amkan, d wamek i yella yal lebni ɣer tama n wayeḍ, ɣas mgaraden. Ayen i yettwarnan s lebni n tura d aḥric n tudert n temdint n ass-a, mačči d tuccḍa deg tawlaft i tebɣam ad d-teṭṭfem.
Ḍefret tazdayt ɣer učči d wallalenⴹⴻⴼⵔⴻⵜ ⵜⴰⵣⴷⴰⵢⵜ ⵖⴻⵔ ⵓⵞⵞⵉ ⴷ ⵡⴰⵍⵍⴰⵍⴻⵏ
Tizdayin d ul n ghout, maca FAO temmeslay-d daɣen ɣef unagraw yesɛan aṭas n yiswiren, s yisekla n lɣella d lexḍer i ttwaẓẓan ddaw-asent. Steqsit d acu i d-yettnernin deg wakud n tirza-nwen, d wamek i ttwaseqdacen yimukan yemgaraden. Ur ḥessbet ara belli yal leǧnan yesɛa leṣnaf-nni kan n yimɣan am leǧnan-nniḍen, neɣ belli yiwen n ufaris ad yili deg yal tallit n useggas.
Asegzi n tgemmi n tfellaḥt yeqqen daɣen ayen i d-ttaken yimɣan ɣer ṣṣenɛa n ufus n temnaḍt, akked uḥraz d ubeddel n ttmer ɣer yifuras-nniḍen. Deg tḥanut neɣ deg tirza anda i ken-isteqbel yiwen, steqsit ansi i d-yekka wayen i awen-d-sumren, d wamek i yettwaseqdac deg tudert. Ad tɛerḍem učči yezmer ad yili d tazwara yelhan ma ɛerḍen-ken; maca ilaq ad terram lwelha ɣer wayen i teḥwaǧem deg učči, ɣer leḥsasiya n učči, akked yal ccṛeḍ i ilaq ad t-teḍfrem ma tebɣam ad tesɛeddim učči seg tilisa.
Fket azal ameqqran i tirza ɣer leǧnanⴼⴽⴻⵜ ⴰⵣⴰⵍ ⴰⵎⴻⵇⵇⵔⴰⵏ ⵉ ⵜⵉⵔⵣⴰ ⵖⴻⵔ ⵍⴻⴵⵏⴰⵏ
I ubrid n tirza i d-nessumer deg uḍris-a, bdut s tmusni n El Oued, syin ssewjdet tirza n tfellaḥt iman-is, war leɛǧil, deg wakud i iwulmen i win ara ken-yesteqblen akked tegnatin n wass. Deffir-s, ḥebset i učči neɣ deg ssuq iwakken ad teqqnem ayen i d-yettwasfahmen ɣer yifuras n yal ass. Aseḍfer-a d tarrayt n usuddes n wayen i ken-iceɣben, mačči d tuffɣa i yettwaḥeǧzen yakan neɣ d lemɛahda n unekcum ɣer leǧnan n tfellaḥt.
Eǧǧet amkan i ubeddel n usenfar. Afellaḥ yezmer ad yesɛu amahil ur nezmir ara ad yerǧu, yerna ayen ara txedmem deg umkan n tirza ur ilaq ara ad yesra anekcum ɣer umkan-nniḍen war ma ɛerḍen-ken. Ssutret seg win i isuddusen tirza ad d-yessegzi anwa i iqeblen ad ken-yesteqbel, d acu ara twalim u ara txedmem deg tirza, d wamek ara yettwaxelleṣ win i ken-isteqblen ɣef wakud i awen-yefka. D iferdisen-a i yessemgiriden timlilit n tidet ɣef uḥbas kan tama n wakal yettwafellḥen.
Steqsit ɣef trusi, tuɣalin d tiliⵙⵜⴻⵇⵙⵉⵜ ⵖⴻⴼ ⵜⵔⵓⵙⵉ, ⵜⵓⵖⴰⵍⵉⵏ ⴷ ⵜⵉⵍⵉ
Tirza ɣer ghout tezmer ad temgarad aṭas ɣef tikli deg ubrid n temdint ur nesɛi asawen neɣ akessar. Steqsit ma yella usenfar yesɛa trusi ɣer teḥfirt, tikli ɣef rmel ilewwaɣ, neɣ abeddud berra i usegzi ara yeṭṭfen akud ɣezzifen. Ssutret isallen s telqayt ɣef wamek i yekna wakal, ɣef wakal i yerkden ddaw yiḍarren, ɣef tili akked ṭwalitat. I win i yesɛan ugur deg tikli, amkan ɛlayen i tmuɣli i yettwafernen akken iwata yezmer ad yili d afran-nniḍen, maca ilaq ad yettwasenqed deg umkan-nni.
Ssewjdet iceṭṭiḍen akked waman n tissit ilmend n wayen i d-ttawin isallen n tegnawt, u msefhamet ɣef ufran awezlan ma ur wuliment ara tegnatin. Ḍemnet ttawil n usiweḍ ara ken-yerren ɣer temdint, senqdet ma yella unekcum yettwasireg deg temnaḍt akka tura, yerna ma yella usikel-nwen meṛṛa yemṣada akked yiwellihen unṣiben n usikel d wayen i tḍemmen lasirans-nwen. Ur talit ara ɣef yiri n teḥfirt, ur keččmet ara ɣer wakal n tuẓẓut, acku kan seg din tzemrem ad d-teṭṭfem tawlaft i d-yettbanen ugar.
Uɣalet s tikti iṣeḥḥan ugar ɣef twaḥtⵓⵖⴰⵍⴻⵜ ⵙ ⵜⵉⴽⵜⵉ ⵉⵚⴻⵃⵃⴰⵏ ⵓⴳⴰⵔ ⵖⴻⴼ ⵜⵡⴰⵃⵜ
Aferdis ara awen-yeqqimen deg wallaɣ ugar deffir tirza ɣer Suf yezmer ad yili d ayen ameẓyan: asegzi n win i ken-isteqblen ɣef wefrag i yesseḥbasen aḍu, sebba n tukksa n rmel deg yiwen n umkan, neɣ assaɣ gar tezdayin d yimɣan i d-yettnernin ddaw-asent. Iferdisen am wigi ttaken anamek i twennaḍt i tettwalim. Ttɛawanen daɣen ad teǧǧem tikti i isehlen maca i yettɣelliten: belli yal amkan azegzaw deg Ṣṣeḥra iteddu s yiwet n tarrayt.
Mi ara d-tḥekkum tirza-nwen deffir-s, ḥerzet lsas i yesbadu anagraw-a: ad teẓẓum qrib n waman ddaw wakal mačči d yiwen akked ad d-tessalim aman s lpumpa ɣer wudem n wakal. Ccfut daɣen belli anagraw-a yettidir s umahil n yimdanen d wayen i ttqerriren. Tawlaft teḥrez talɣa-s; ameslay s lwelha yesfaham-d acuɣer talɣa-nni tesɛa azal.













