Asalay n Yifri-Uzellagen ur yezmir ara ad yebḍu ɣef wadeg ideg i d-yella Agraw n Ṣṣumam deg Ɣuct 1956. Ɣer twuri n usalay n uḥraz n yisemliyen, ternu tin n wadeg n umezruy: axxam n ugraw, adeg n usebɣer n ccfawat d yidgan n temliliyin ttaken talɣa yettbanen i tedyanit-a tameqqrant n ṭṭrad n timunent.
Abrid n ccfawat
Agraw-a n yidgan, i yeldin deg Ɣuct 1984, yettales-d timenɣiwin mgal anekcum n ucengu d ṭṭrad n uslelli. Yebder-d ladɣa tanekra n 1871 s lmendad n Lmeqrani d Ccix Belḥeddad, uqbel ad d-yawi ɣef wid yekkaten ɣef timunent d tedyanin n umennuɣ-nsen. Tugniwin n yimdanen d yisemliyen sishilent aḍfar n yiberdan n tudert n yal yiwen deg umezruy-a n ugdud.
Aneqqis ɣef usalay yeglem-d daɣen allalen n umennuɣ d tɣawsiwin tudmawanin, gar-asent yiwet n lebsa n tmeɣriwin n lkulunil Ɛmiruc. Tiɣawsiwin-a semmadent iḍrisen d tewlafin: smektayent-d belli imdanen i nettɣar ɣef tudert-nsen ǧǧan-d lǧerrat i izemren ad ttwaẓrent, i ilaq ad ttwaḥerzent yerna ad ttwarent deg tegnit-nsent n tallit-nni.
Axxam n ugraw d wadeg n usebɣer n ccfawat
Aṭas n yixxamen ḥerzen tizeɣwa n uskan, tamkarḍit d tzeqqa n uskan n yisura, rrif n yiwet n tmeṛḥit tameqqrant. Deg unekcum n umalu beddent ṣṣenmat n sḍis n wid yettekkin deg ugraw: Lakhdar Bentobbal, Zighoud Youcef, Abane Ramdane, Amar Ouamrane, Krim Belkacem d Larbi Ben M’hidi.
Axxam ameẓẓyan ideg i d-yella ugraw yeqqim d ul n wadeg-a. Yella deg wadeg ɛlayen, yeqqen ɣer yidgan n usebɣer n ccfawat s yiwet n tmeṛḥit d yiseddaren n yiqɛaden i as-d-yezzin s talɣa n amphithéâtre. Tirza ad tesɛu ugar n unamek ma tḥerzem assaɣ gar snat n tɣawsiwin-a: igrawen n tɣawsiwin ssegzayen tuddsa d yimdanen n umussu, ma d adeg n ugraw yessishil agzay n wamek yeqqen ɣer tudrin n Uzellagen.
Anda yella umkan d telɣut ara ken-iɛiwnen
- Tamdint neɣ tamnaḍt
- Uzellagen
Tansa tusdidt n usnubeg mazal tettṛaǧu asentem.
Ulac uṭṭun n tiliɣri usrid yettwasentmen deg teɣbula i nettwali.
Heggit tirza-nwen
Iseɣwan d yiɣbula ttɛawanen i uheyyi n unadi-nwen, maca ur llin ara d ameẓlu n usnubeg neɣ n uḥeṛṛez n tirza i yettwasentmen. Sentmet deg temnaḍt adeg n unekcum d tewtilin n tirza uqbel ad truḥem.
Tiɣbula d uleqqem
ⵜⴰⵇⴱⴰⵢⵍⵉⵜ — ⵜⵉⴼⵉⵏⴰⵖ
ⴰⵙⴰⵍⴰⵢ ⵏ ⵓⵎⵊⴰⵀⴻⴷ ⵏ ⵢⵉⴼⵔⵉ-ⵓⵣⴻⵍⵍⴰⴳⴻⵏ
ⴰⵙⴰⵍⴰⵢ ⵏ ⵢⵉⴼⵔⵉ-ⵓⵣⴻⵍⵍⴰⴳⴻⵏ ⵓⵔ ⵢⴻⵣⵎⵉⵔ ⴰⵔⴰ ⴰⴷ ⵢⴻⴱⴹⵓ ⵖⴻⴼ ⵡⴰⴷⴻⴳ ⵉⴷⴻⴳ ⵉ ⴷ-ⵢⴻⵍⵍⴰ ⴰⴳⵔⴰⵡ ⵏ ⵚⵚⵓⵎⴰⵎ ⴷⴻⴳ ⵖⵓⵛⵜ 1956. ⵖⴻⵔ ⵜⵡⵓⵔⵉ ⵏ ⵓⵙⴰⵍⴰⵢ ⵏ ⵓⵃⵔⴰⵣ ⵏ ⵢⵉⵙⴻⵎⵍⵉⵢⴻⵏ, ⵜⴻⵔⵏⵓ ⵜⵉⵏ ⵏ ⵡⴰⴷⴻⴳ ⵏ ⵓⵎⴻⵣⵔⵓⵢ: ⴰⵅⵅⴰⵎ ⵏ ⵓⴳⵔⴰⵡ, ⴰⴷⴻⴳ ⵏ ⵓⵙⴻⴱⵖⴻⵔ ⵏ ⵛⵛⴼⴰⵡⴰⵜ ⴷ ⵢⵉⴷⴳⴰⵏ ⵏ ⵜⴻⵎⵍⵉⵍⵉⵢⵉⵏ ⵜⵜⴰⴽⴻⵏ ⵜⴰⵍⵖⴰ ⵢⴻⵜⵜⴱⴰⵏⴻⵏ ⵉ ⵜⴻⴷⵢⴰⵏⵉⵜ-ⴰ ⵜⴰⵎⴻⵇⵇⵔⴰⵏⵜ ⵏ ⵟⵟⵔⴰⴷ ⵏ ⵜⵉⵎⵓⵏⴻⵏⵜ.
ⴰⴱⵔⵉⴷ ⵏ ⵛⵛⴼⴰⵡⴰⵜ
ⴰⴳⵔⴰⵡ-ⴰ ⵏ ⵢⵉⴷⴳⴰⵏ, ⵉ ⵢⴻⵍⴷⵉⵏ ⴷⴻⴳ ⵖⵓⵛⵜ 1984, ⵢⴻⵜⵜⴰⵍⴻⵙ-ⴷ ⵜⵉⵎⴻⵏⵖⵉⵡⵉⵏ ⵎⴳⴰⵍ ⴰⵏⴻⴽⵛⵓⵎ ⵏ ⵓⵛⴻⵏⴳⵓ ⴷ ⵟⵟⵔⴰⴷ ⵏ ⵓⵙⵍⴻⵍⵍⵉ. ⵢⴻⴱⴷⴻⵔ-ⴷ ⵍⴰⴷⵖⴰ ⵜⴰⵏⴻⴽⵔⴰ ⵏ 1871 ⵙ ⵍⵎⴻⵏⴷⴰⴷ ⵏ ⵍⵎⴻⵇⵔⴰⵏⵉ ⴷ ⵛⵛⵉⵅ ⴱⴻⵍⵃⴻⴷⴷⴰⴷ, ⵓⵇⴱⴻⵍ ⴰⴷ ⴷ-ⵢⴰⵡⵉ ⵖⴻⴼ ⵡⵉⴷ ⵢⴻⴽⴽⴰⵜⴻⵏ ⵖⴻⴼ ⵜⵉⵎⵓⵏⴻⵏⵜ ⴷ ⵜⴻⴷⵢⴰⵏⵉⵏ ⵏ ⵓⵎⴻⵏⵏⵓⵖ-ⵏⵙⴻⵏ. ⵜⵓⴳⵏⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵢⵉⵎⴷⴰⵏⴻⵏ ⴷ ⵢⵉⵙⴻⵎⵍⵉⵢⴻⵏ ⵙⵉⵙⵀⵉⵍⴻⵏⵜ ⴰⴹⴼⴰⵔ ⵏ ⵢⵉⴱⴻⵔⴷⴰⵏ ⵏ ⵜⵓⴷⴻⵔⵜ ⵏ ⵢⴰⵍ ⵢⵉⵡⴻⵏ ⴷⴻⴳ ⵓⵎⴻⵣⵔⵓⵢ-ⴰ ⵏ ⵓⴳⴷⵓⴷ.
ⴰⵏⴻⵇⵇⵉⵙ ⵖⴻⴼ ⵓⵙⴰⵍⴰⵢ ⵢⴻⴳⵍⴻⵎ-ⴷ ⴷⴰⵖⴻⵏ ⴰⵍⵍⴰⵍⴻⵏ ⵏ ⵓⵎⴻⵏⵏⵓⵖ ⴷ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ ⵜⵓⴷⵎⴰⵡⴰⵏⵉⵏ, ⴳⴰⵔ-ⴰⵙⴻⵏⵜ ⵢⵉⵡⴻⵜ ⵏ ⵍⴻⴱⵙⴰ ⵏ ⵜⵎⴻⵖⵔⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵍⴽⵓⵍⵓⵏⵉⵍ ⵄⵎⵉⵔⵓⵛ. ⵜⵉⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ-ⴰ ⵙⴻⵎⵎⴰⴷⴻⵏⵜ ⵉⴹⵔⵉⵙⴻⵏ ⴷ ⵜⴻⵡⵍⴰⴼⵉⵏ: ⵙⵎⴻⴽⵜⴰⵢⴻⵏⵜ-ⴷ ⴱⴻⵍⵍⵉ ⵉⵎⴷⴰⵏⴻⵏ ⵉ ⵏⴻⵜⵜⵖⴰⵔ ⵖⴻⴼ ⵜⵓⴷⴻⵔⵜ-ⵏⵙⴻⵏ ⴵⴵⴰⵏ-ⴷ ⵍⴵⴻⵔⵔⴰⵜ ⵉ ⵉⵣⴻⵎⵔⴻⵏ ⴰⴷ ⵜⵜⵡⴰⵥⵔⴻⵏⵜ, ⵉ ⵉⵍⴰⵇ ⴰⴷ ⵜⵜⵡⴰⵃⴻⵔⵣⴻⵏⵜ ⵢⴻⵔⵏⴰ ⴰⴷ ⵜⵜⵡⴰⵔⴻⵏⵜ ⴷⴻⴳ ⵜⴻⴳⵏⵉⵜ-ⵏⵙⴻⵏⵜ ⵏ ⵜⴰⵍⵍⵉⵜ-ⵏⵏⵉ.
ⴰⵅⵅⴰⵎ ⵏ ⵓⴳⵔⴰⵡ ⴷ ⵡⴰⴷⴻⴳ ⵏ ⵓⵙⴻⴱⵖⴻⵔ ⵏ ⵛⵛⴼⴰⵡⴰⵜ
ⴰⵟⴰⵙ ⵏ ⵢⵉⵅⵅⴰⵎⴻⵏ ⵃⴻⵔⵣⴻⵏ ⵜⵉⵣⴻⵖⵡⴰ ⵏ ⵓⵙⴽⴰⵏ, ⵜⴰⵎⴽⴰⵔⴹⵉⵜ ⴷ ⵜⵣⴻⵇⵇⴰ ⵏ ⵓⵙⴽⴰⵏ ⵏ ⵢⵉⵙⵓⵔⴰ, ⵔⵔⵉⴼ ⵏ ⵢⵉⵡⴻⵜ ⵏ ⵜⵎⴻⵕⵃⵉⵜ ⵜⴰⵎⴻⵇⵇⵔⴰⵏⵜ. ⴷⴻⴳ ⵓⵏⴻⴽⵛⵓⵎ ⵏ ⵓⵎⴰⵍⵓ ⴱⴻⴷⴷⴻⵏⵜ ⵚⵚⴻⵏⵎⴰⵜ ⵏ ⵙⴹⵉⵙ ⵏ ⵡⵉⴷ ⵢⴻⵜⵜⴻⴽⴽⵉⵏ ⴷⴻⴳ ⵓⴳⵔⴰⵡ: ⵍⴰⴽⵀⴷⴰⵔ ⴱⴻⵏⵜⵓⴱⴱⴰⵍ, ⵣⵉⴳⵀⵓⵓⴷ ⵢⵓⵓⵛⴻⴼ, ⴰⴱⴰⵏⴻ ⵔⴰⵎⴷⴰⵏⴻ, ⴰⵎⴰⵔ ⵓⵓⴰⵎⵔⴰⵏⴻ, ⴽⵔⵉⵎ ⴱⴻⵍⴽⴰⵛⴻⵎ ⴷ ⵍⴰⵔⴱⵉ ⴱⴻⵏ ⵎ’ⵀⵉⴷⵉ.
ⴰⵅⵅⴰⵎ ⴰⵎⴻⵥⵥⵢⴰⵏ ⵉⴷⴻⴳ ⵉ ⴷ-ⵢⴻⵍⵍⴰ ⵓⴳⵔⴰⵡ ⵢⴻⵇⵇⵉⵎ ⴷ ⵓⵍ ⵏ ⵡⴰⴷⴻⴳ-ⴰ. ⵢⴻⵍⵍⴰ ⴷⴻⴳ ⵡⴰⴷⴻⴳ ⵄⵍⴰⵢⴻⵏ, ⵢⴻⵇⵇⴻⵏ ⵖⴻⵔ ⵢⵉⴷⴳⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⴻⴱⵖⴻⵔ ⵏ ⵛⵛⴼⴰⵡⴰⵜ ⵙ ⵢⵉⵡⴻⵜ ⵏ ⵜⵎⴻⵕⵃⵉⵜ ⴷ ⵢⵉⵙⴻⴷⴷⴰⵔⴻⵏ ⵏ ⵢⵉⵇⵄⴰⴷⴻⵏ ⵉ ⴰⵙ-ⴷ-ⵢⴻⵣⵣⵉⵏ ⵙ ⵜⴰⵍⵖⴰ ⵏ ⴰⵎⵒⵀⵉⵜⵀⴻⴰⵜⵔⴻ. ⵜⵉⵔⵣⴰ ⴰⴷ ⵜⴻⵙⵄⵓ ⵓⴳⴰⵔ ⵏ ⵓⵏⴰⵎⴻⴽ ⵎⴰ ⵜⵃⴻⵔⵣⴻⵎ ⴰⵙⵙⴰⵖ ⴳⴰⵔ ⵙⵏⴰⵜ ⵏ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ-ⴰ: ⵉⴳⵔⴰⵡⴻⵏ ⵏ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ ⵙⵙⴻⴳⵣⴰⵢⴻⵏ ⵜⵓⴷⴷⵙⴰ ⴷ ⵢⵉⵎⴷⴰⵏⴻⵏ ⵏ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ, ⵎⴰ ⴷ ⴰⴷⴻⴳ ⵏ ⵓⴳⵔⴰⵡ ⵢⴻⵙⵙⵉⵙⵀⵉⵍ ⴰⴳⵣⴰⵢ ⵏ ⵡⴰⵎⴻⴽ ⵢⴻⵇⵇⴻⵏ ⵖⴻⵔ ⵜⵓⴷⵔⵉⵏ ⵏ ⵓⵣⴻⵍⵍⴰⴳⴻⵏ.
ⴰⵏⴷⴰ ⵢⴻⵍⵍⴰ ⵓⵎⴽⴰⵏ ⴷ ⵜⴻⵍⵖⵓⵜ ⴰⵔⴰ ⴽⴻⵏ-ⵉⵄⵉⵡⵏⴻⵏ
- ⵜⴰⵎⴷⵉⵏⵜ ⵏⴻⵖ ⵜⴰⵎⵏⴰⴹⵜ
- ⵓⵣⴻⵍⵍⴰⴳⴻⵏ
ⵜⴰⵏⵙⴰ ⵜⵓⵙⴷⵉⴷⵜ ⵏ ⵓⵙⵏⵓⴱⴻⴳ ⵎⴰⵣⴰⵍ ⵜⴻⵜⵜⵕⴰⴵⵓ ⴰⵙⴻⵏⵜⴻⵎ.
ⵓⵍⴰⵛ ⵓⵟⵟⵓⵏ ⵏ ⵜⵉⵍⵉⵖⵔⵉ ⵓⵙⵔⵉⴷ ⵢⴻⵜⵜⵡⴰⵙⴻⵏⵜⵎⴻⵏ ⴷⴻⴳ ⵜⴻⵖⴱⵓⵍⴰ ⵉ ⵏⴻⵜⵜⵡⴰⵍⵉ.
ⵀⴻⴳⴳⵉⵜ ⵜⵉⵔⵣⴰ-ⵏⵡⴻⵏ
ⵉⵙⴻⵖⵡⴰⵏ ⴷ ⵢⵉⵖⴱⵓⵍⴰ ⵜⵜⵄⴰⵡⴰⵏⴻⵏ ⵉ ⵓⵀⴻⵢⵢⵉ ⵏ ⵓⵏⴰⴷⵉ-ⵏⵡⴻⵏ, ⵎⴰⵛⴰ ⵓⵔ ⵍⵍⵉⵏ ⴰⵔⴰ ⴷ ⴰⵎⴻⵥⵍⵓ ⵏ ⵓⵙⵏⵓⴱⴻⴳ ⵏⴻⵖ ⵏ ⵓⵃⴻⵕⵕⴻⵣ ⵏ ⵜⵉⵔⵣⴰ ⵉ ⵢⴻⵜⵜⵡⴰⵙⴻⵏⵜⵎⴻⵏ. ⵙⴻⵏⵜⵎⴻⵜ ⴷⴻⴳ ⵜⴻⵎⵏⴰⴹⵜ ⴰⴷⴻⴳ ⵏ ⵓⵏⴻⴽⵛⵓⵎ ⴷ ⵜⴻⵡⵜⵉⵍⵉⵏ ⵏ ⵜⵉⵔⵣⴰ ⵓⵇⴱⴻⵍ ⴰⴷ ⵜⵔⵓⵃⴻⵎ.












