Asalay n temnaḍt n Umeɣnas n Tlelli n Tizi Wezzu

Asalay n temnaḍt n Umeɣnas n Tlelli n Tizi Wezzu iḥerrez yerna yessiweḍ tamusni n wayen yeḍran deg ṭṭraḍ n timunent, s lwelha tameqqrant ɣer wid yettekkin deg-s d yineḍruyen n Leqbayel. Tigrummiwin-is n tɣawsiwin ttusemmadent s uxeddim n ugmar n yinigan: awal n yimeɣnasen iqburen d aferdis agejdan n wayen iḥerrez ɣef umezruy.

Tiɣawsiwin d yiɣbula n umezruy s timawit

Timhaliyin n ugmar i d-ssawḍen yiɣmisen sdukkulent allalen n umennuɣ, ikartučen, iselsa d tɣawsiwin-nniḍen yettwasqedcen deg ṭṭraḍ. Rnant ɣer tɣawsiwin-a yidiwenniyen yettwakelsen akked yimeɣnasen d tmeɣnasin n tlelli. Asemlil-a yessishil anadi deg umezruy seg waṭas n tama, seg tɣawsa n yal ass ar tsiwsiyin n yimennuɣen d yimahilen n tudert n yal yiwen.

Asekles n yinigan d axeddim ur ilaq ara ad iɛeṭṭel: ad yettwaḥrez wayen cfan wid i t-iɛacen, acku yezmer ad iruḥ yid-sen mi ara mmten. Isemliyen n umezruy yettwaḥerzen (archives) i d-yettwagemren s tarrayt-a mačči i uskan kan; ttɛawanen daɣen inadiyen d uxeddim n usiweḍ n tmusni i tsuta ara d-yernun.

Axeddim ur neqqim ara kan deg tzeɣwa

Ahil n Meɣres 2026 yeskan-d udem-a n uxeddim: iskanen yettmutun seg umḍiq ɣer wayeḍ, askan n yisura n usegzi (documentaires) d temliliyin n usmekti. Deg-sen ttwabedren yemdanen am Larbi Ben M’hidi, Mustapha Ben Boulaïd, Ɛmiruc d Si El Houas, akked tmenɣiwin n lwilaya III tamezrayt. Timliliyin-a d irmad i yesɛan izemzan-nsen; mačči d ahil n yal lawan.

Asalay ixeddem daɣen deg yixxamen-isalayen n Krim Belkacem d Abane Ramdane. I win ara d-yarzu, aya yeskan-d aṭas n yidgan n usmekti yettemsemmaden, mačči d yiwen kan n usuddes. Win i d-yerzan ɣer usalay n temnaḍt yezmer ad ikemmel tirza-s ɣer yixxamen-a, ma yessewjed tirziwin yemgaraden yerna iseqsa ɣef wamek ttaqbalen imerza deg yal amḍiq.

Anda yella umkan d telɣut ara ken-iɛiwnen

Tamdint neɣ tamnaḍt
Tizi Wezzu
Amkan i d-bedrent teɣbula tiqburin
M’douha, Tizi Ouzou (2013)

Amkan-a aqbur ur d-isentem ara tansa n usnubeg n tura; tḥeqqet anda yella umkan send ad truḥem.

Ulac uṭṭun n tiliɣri usrid yettwasentmen deg teɣbula i nettwali.

Heggit tirza-nwen

Iseɣwan d yiɣbula ttɛawanen i uheyyi n unadi-nwen, maca ur llin ara d ameẓlu n usnubeg neɣ n uḥeṛṛez n tirza i yettwasentmen. Sentmet deg temnaḍt adeg n unekcum d tewtilin n tirza uqbel ad truḥem.

Tiɣbula d uleqqem

ⵜⴰⵇⴱⴰⵢⵍⵉⵜ — ⵜⵉⴼⵉⵏⴰⵖ

ⴰⵙⴰⵍⴰⵢ ⵏ ⵜⴻⵎⵏⴰⴹⵜ ⵏ ⵓⵎⴻⵖⵏⴰⵙ ⵏ ⵜⵍⴻⵍⵍⵉ ⵏ ⵜⵉⵣⵉ ⵡⴻⵣⵣⵓ

ⴰⵙⴰⵍⴰⵢ ⵏ ⵜⴻⵎⵏⴰⴹⵜ ⵏ ⵓⵎⴻⵖⵏⴰⵙ ⵏ ⵜⵍⴻⵍⵍⵉ ⵏ ⵜⵉⵣⵉ ⵡⴻⵣⵣⵓ ⵉⵃⴻⵔⵔⴻⵣ ⵢⴻⵔⵏⴰ ⵢⴻⵙⵙⵉⵡⴻⴹ ⵜⴰⵎⵓⵙⵏⵉ ⵏ ⵡⴰⵢⴻⵏ ⵢⴻⴹⵔⴰⵏ ⴷⴻⴳ ⵟⵟⵔⴰⴹ ⵏ ⵜⵉⵎⵓⵏⴻⵏⵜ, ⵙ ⵍⵡⴻⵍⵀⴰ ⵜⴰⵎⴻⵇⵇⵔⴰⵏⵜ ⵖⴻⵔ ⵡⵉⴷ ⵢⴻⵜⵜⴻⴽⴽⵉⵏ ⴷⴻⴳ-ⵙ ⴷ ⵢⵉⵏⴻⴹⵔⵓⵢⴻⵏ ⵏ ⵍⴻⵇⴱⴰⵢⴻⵍ. ⵜⵉⴳⵔⵓⵎⵎⵉⵡⵉⵏ-ⵉⵙ ⵏ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ ⵜⵜⵓⵙⴻⵎⵎⴰⴷⴻⵏⵜ ⵙ ⵓⵅⴻⴷⴷⵉⵎ ⵏ ⵓⴳⵎⴰⵔ ⵏ ⵢⵉⵏⵉⴳⴰⵏ: ⴰⵡⴰⵍ ⵏ ⵢⵉⵎⴻⵖⵏⴰⵙⴻⵏ ⵉⵇⴱⵓⵔⴻⵏ ⴷ ⴰⴼⴻⵔⴷⵉⵙ ⴰⴳⴻⵊⴷⴰⵏ ⵏ ⵡⴰⵢⴻⵏ ⵉⵃⴻⵔⵔⴻⵣ ⵖⴻⴼ ⵓⵎⴻⵣⵔⵓⵢ.

ⵜⵉⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ ⴷ ⵢⵉⵖⴱⵓⵍⴰ ⵏ ⵓⵎⴻⵣⵔⵓⵢ ⵙ ⵜⵉⵎⴰⵡⵉⵜ

ⵜⵉⵎⵀⴰⵍⵉⵢⵉⵏ ⵏ ⵓⴳⵎⴰⵔ ⵉ ⴷ-ⵙⵙⴰⵡⴹⴻⵏ ⵢⵉⵖⵎⵉⵙⴻⵏ ⵙⴷⵓⴽⴽⵓⵍⴻⵏⵜ ⴰⵍⵍⴰⵍⴻⵏ ⵏ ⵓⵎⴻⵏⵏⵓⵖ, ⵉⴽⴰⵔⵜⵓⵞⴻⵏ, ⵉⵙⴻⵍⵙⴰ ⴷ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ-ⵏⵏⵉⴹⴻⵏ ⵢⴻⵜⵜⵡⴰⵙⵇⴻⴷⵛⴻⵏ ⴷⴻⴳ ⵟⵟⵔⴰⴹ. ⵔⵏⴰⵏⵜ ⵖⴻⵔ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ-ⴰ ⵢⵉⴷⵉⵡⴻⵏⵏⵉⵢⴻⵏ ⵢⴻⵜⵜⵡⴰⴽⴻⵍⵙⴻⵏ ⴰⴽⴽⴻⴷ ⵢⵉⵎⴻⵖⵏⴰⵙⴻⵏ ⴷ ⵜⵎⴻⵖⵏⴰⵙⵉⵏ ⵏ ⵜⵍⴻⵍⵍⵉ. ⴰⵙⴻⵎⵍⵉⵍ-ⴰ ⵢⴻⵙⵙⵉⵙⵀⵉⵍ ⴰⵏⴰⴷⵉ ⴷⴻⴳ ⵓⵎⴻⵣⵔⵓⵢ ⵙⴻⴳ ⵡⴰⵟⴰⵙ ⵏ ⵜⴰⵎⴰ, ⵙⴻⴳ ⵜⵖⴰⵡⵙⴰ ⵏ ⵢⴰⵍ ⴰⵙⵙ ⴰⵔ ⵜⵙⵉⵡⵙⵉⵢⵉⵏ ⵏ ⵢⵉⵎⴻⵏⵏⵓⵖⴻⵏ ⴷ ⵢⵉⵎⴰⵀⵉⵍⴻⵏ ⵏ ⵜⵓⴷⴻⵔⵜ ⵏ ⵢⴰⵍ ⵢⵉⵡⴻⵏ.

ⴰⵙⴻⴽⵍⴻⵙ ⵏ ⵢⵉⵏⵉⴳⴰⵏ ⴷ ⴰⵅⴻⴷⴷⵉⵎ ⵓⵔ ⵉⵍⴰⵇ ⴰⵔⴰ ⴰⴷ ⵉⵄⴻⵟⵟⴻⵍ: ⴰⴷ ⵢⴻⵜⵜⵡⴰⵃⵔⴻⵣ ⵡⴰⵢⴻⵏ ⵛⴼⴰⵏ ⵡⵉⴷ ⵉ ⵜ-ⵉⵄⴰⵛⴻⵏ, ⴰⵛⴽⵓ ⵢⴻⵣⵎⴻⵔ ⴰⴷ ⵉⵔⵓⵃ ⵢⵉⴷ-ⵙⴻⵏ ⵎⵉ ⴰⵔⴰ ⵎⵎⵜⴻⵏ. ⵉⵙⴻⵎⵍⵉⵢⴻⵏ ⵏ ⵓⵎⴻⵣⵔⵓⵢ ⵢⴻⵜⵜⵡⴰⵃⴻⵔⵣⴻⵏ (ⴰⵔⵛⵀⵉⵠⴻⵙ) ⵉ ⴷ-ⵢⴻⵜⵜⵡⴰⴳⴻⵎⵔⴻⵏ ⵙ ⵜⴰⵔⵔⴰⵢⵜ-ⴰ ⵎⴰⵞⵞⵉ ⵉ ⵓⵙⴽⴰⵏ ⴽⴰⵏ; ⵜⵜⵄⴰⵡⴰⵏⴻⵏ ⴷⴰⵖⴻⵏ ⵉⵏⴰⴷⵉⵢⴻⵏ ⴷ ⵓⵅⴻⴷⴷⵉⵎ ⵏ ⵓⵙⵉⵡⴻⴹ ⵏ ⵜⵎⵓⵙⵏⵉ ⵉ ⵜⵙⵓⵜⴰ ⴰⵔⴰ ⴷ-ⵢⴻⵔⵏⵓⵏ.

ⴰⵅⴻⴷⴷⵉⵎ ⵓⵔ ⵏⴻⵇⵇⵉⵎ ⴰⵔⴰ ⴽⴰⵏ ⴷⴻⴳ ⵜⵣⴻⵖⵡⴰ

ⴰⵀⵉⵍ ⵏ ⵎⴻⵖⵔⴻⵙ 2026 ⵢⴻⵙⴽⴰⵏ-ⴷ ⵓⴷⴻⵎ-ⴰ ⵏ ⵓⵅⴻⴷⴷⵉⵎ: ⵉⵙⴽⴰⵏⴻⵏ ⵢⴻⵜⵜⵎⵓⵜⵓⵏ ⵙⴻⴳ ⵓⵎⴹⵉⵇ ⵖⴻⵔ ⵡⴰⵢⴻⴹ, ⴰⵙⴽⴰⵏ ⵏ ⵢⵉⵙⵓⵔⴰ ⵏ ⵓⵙⴻⴳⵣⵉ (ⴷⵓⵛⵓⵎⴻⵏⵜⴰⵉⵔⴻⵙ) ⴷ ⵜⴻⵎⵍⵉⵍⵉⵢⵉⵏ ⵏ ⵓⵙⵎⴻⴽⵜⵉ. ⴷⴻⴳ-ⵙⴻⵏ ⵜⵜⵡⴰⴱⴻⴷⵔⴻⵏ ⵢⴻⵎⴷⴰⵏⴻⵏ ⴰⵎ ⵍⴰⵔⴱⵉ ⴱⴻⵏ ⵎ’ⵀⵉⴷⵉ, ⵎⵓⵙⵜⴰⵒⵀⴰ ⴱⴻⵏ ⴱⵓⵓⵍⴰⵉⴷ, ⵄⵎⵉⵔⵓⵛ ⴷ ⵙⵉ ⴻⵍ ⵀⵓⵓⴰⵙ, ⴰⴽⴽⴻⴷ ⵜⵎⴻⵏⵖⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵍⵡⵉⵍⴰⵢⴰ III ⵜⴰⵎⴻⵣⵔⴰⵢⵜ. ⵜⵉⵎⵍⵉⵍⵉⵢⵉⵏ-ⴰ ⴷ ⵉⵔⵎⴰⴷ ⵉ ⵢⴻⵙⵄⴰⵏ ⵉⵣⴻⵎⵣⴰⵏ-ⵏⵙⴻⵏ; ⵎⴰⵞⵞⵉ ⴷ ⴰⵀⵉⵍ ⵏ ⵢⴰⵍ ⵍⴰⵡⴰⵏ.

ⴰⵙⴰⵍⴰⵢ ⵉⵅⴻⴷⴷⴻⵎ ⴷⴰⵖⴻⵏ ⴷⴻⴳ ⵢⵉⵅⵅⴰⵎⴻⵏ-ⵉⵙⴰⵍⴰⵢⴻⵏ ⵏ ⴽⵔⵉⵎ ⴱⴻⵍⴽⴰⵛⴻⵎ ⴷ ⴰⴱⴰⵏⴻ ⵔⴰⵎⴷⴰⵏⴻ. ⵉ ⵡⵉⵏ ⴰⵔⴰ ⴷ-ⵢⴰⵔⵣⵓ, ⴰⵢⴰ ⵢⴻⵙⴽⴰⵏ-ⴷ ⴰⵟⴰⵙ ⵏ ⵢⵉⴷⴳⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⵎⴻⴽⵜⵉ ⵢⴻⵜⵜⴻⵎⵙⴻⵎⵎⴰⴷⴻⵏ, ⵎⴰⵞⵞⵉ ⴷ ⵢⵉⵡⴻⵏ ⴽⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⵓⴷⴷⴻⵙ. ⵡⵉⵏ ⵉ ⴷ-ⵢⴻⵔⵣⴰⵏ ⵖⴻⵔ ⵓⵙⴰⵍⴰⵢ ⵏ ⵜⴻⵎⵏⴰⴹⵜ ⵢⴻⵣⵎⴻⵔ ⴰⴷ ⵉⴽⴻⵎⵎⴻⵍ ⵜⵉⵔⵣⴰ-ⵙ ⵖⴻⵔ ⵢⵉⵅⵅⴰⵎⴻⵏ-ⴰ, ⵎⴰ ⵢⴻⵙⵙⴻⵡⵊⴻⴷ ⵜⵉⵔⵣⵉⵡⵉⵏ ⵢⴻⵎⴳⴰⵔⴰⴷⴻⵏ ⵢⴻⵔⵏⴰ ⵉⵙⴻⵇⵙⴰ ⵖⴻⴼ ⵡⴰⵎⴻⴽ ⵜⵜⴰⵇⴱⴰⵍⴻⵏ ⵉⵎⴻⵔⵣⴰ ⴷⴻⴳ ⵢⴰⵍ ⴰⵎⴹⵉⵇ.

ⴰⵏⴷⴰ ⵢⴻⵍⵍⴰ ⵓⵎⴽⴰⵏ ⴷ ⵜⴻⵍⵖⵓⵜ ⴰⵔⴰ ⴽⴻⵏ-ⵉⵄⵉⵡⵏⴻⵏ

ⵜⴰⵎⴷⵉⵏⵜ ⵏⴻⵖ ⵜⴰⵎⵏⴰⴹⵜ
ⵜⵉⵣⵉ ⵡⴻⵣⵣⵓ
ⴰⵎⴽⴰⵏ ⵉ ⴷ-ⴱⴻⴷⵔⴻⵏⵜ ⵜⴻⵖⴱⵓⵍⴰ ⵜⵉⵇⴱⵓⵔⵉⵏ
M’douha, Tizi Ouzou (2013)

ⴰⵎⴽⴰⵏ-ⴰ ⴰⵇⴱⵓⵔ ⵓⵔ ⴷ-ⵉⵙⴻⵏⵜⴻⵎ ⴰⵔⴰ ⵜⴰⵏⵙⴰ ⵏ ⵓⵙⵏⵓⴱⴻⴳ ⵏ ⵜⵓⵔⴰ; ⵜⵃⴻⵇⵇⴻⵜ ⴰⵏⴷⴰ ⵢⴻⵍⵍⴰ ⵓⵎⴽⴰⵏ ⵙⴻⵏⴷ ⴰⴷ ⵜⵔⵓⵃⴻⵎ.

ⵓⵍⴰⵛ ⵓⵟⵟⵓⵏ ⵏ ⵜⵉⵍⵉⵖⵔⵉ ⵓⵙⵔⵉⴷ ⵢⴻⵜⵜⵡⴰⵙⴻⵏⵜⵎⴻⵏ ⴷⴻⴳ ⵜⴻⵖⴱⵓⵍⴰ ⵉ ⵏⴻⵜⵜⵡⴰⵍⵉ.

ⵀⴻⴳⴳⵉⵜ ⵜⵉⵔⵣⴰ-ⵏⵡⴻⵏ

ⵉⵙⴻⵖⵡⴰⵏ ⴷ ⵢⵉⵖⴱⵓⵍⴰ ⵜⵜⵄⴰⵡⴰⵏⴻⵏ ⵉ ⵓⵀⴻⵢⵢⵉ ⵏ ⵓⵏⴰⴷⵉ-ⵏⵡⴻⵏ, ⵎⴰⵛⴰ ⵓⵔ ⵍⵍⵉⵏ ⴰⵔⴰ ⴷ ⴰⵎⴻⵥⵍⵓ ⵏ ⵓⵙⵏⵓⴱⴻⴳ ⵏⴻⵖ ⵏ ⵓⵃⴻⵕⵕⴻⵣ ⵏ ⵜⵉⵔⵣⴰ ⵉ ⵢⴻⵜⵜⵡⴰⵙⴻⵏⵜⵎⴻⵏ. ⵙⴻⵏⵜⵎⴻⵜ ⴷⴻⴳ ⵜⴻⵎⵏⴰⴹⵜ ⴰⴷⴻⴳ ⵏ ⵓⵏⴻⴽⵛⵓⵎ ⴷ ⵜⴻⵡⵜⵉⵍⵉⵏ ⵏ ⵜⵉⵔⵣⴰ ⵓⵇⴱⴻⵍ ⴰⴷ ⵜⵔⵓⵃⴻⵎ.

ⵜⵉⵖⴱⵓⵍⴰ ⴷ ⵓⵍⴻⵇⵇⴻⵎ