Asalay n Umjahed n Xerrata

Asalay n Umjahed n Xerrata yeqqen ɣer cfawat n 8 Mayu 1945 akked tid n umennuɣ n tlelli. Yezga-d deg yiwet n tekniset taqdimt i wumi bedlen aseqdec; yefka i temdint amkan anda zemren ad d-jemɛen, ad ḥerzen yerna ad ssiwḍen tiwlafin, isemliyen d tɣawsiwin i tsuta i d-iteddun.

Asalay i ldin ass n 8 Mayu 1998

Alday n usalay, ass n 8 Mayu 1998, yemṣada d useggas wis 53 seg tmenɣiwin n Sṭif, Galma d Xerrata. Afran n wass-a yeqqen tasudut ɣer cfawat n temnaḍt ur neḥbis ara kan ɣer yiseggasen 1954-1962. Aseqdec n tekniset taqdimt d asalay yerna-yas azal deg wayen yerzan tigemmi n lebni: amezruy n lebni yettawi-d amezruy-nnes ɣer tama n win n tgrummiwin i deg-s.

Tiwlafin d lateṛ n umennuɣ

Aneqqis n uɣmis La Dépêche de Kabylie yewwi-d ɣef yinɣalen n tewlafin n yimqawmen, ɣef tejmuya n yimezdaɣ d tewlafin n yimɣrasen n temnaḍt. Tiwlafin-nniḍen skanent-d lbaṭel d lɛunf n tallit n unekcum aṛumi. Allalen n umennuɣ, iselsa i lsan yimennuɣen d yisemliyen ttimminen tagrumma-a. Azal-nsen yella deg wassaɣen i zemren ad d-sbegnen gar yemdanen, imukan d yineḍruyen, mačči kan deg useḍfer n yineḍruyen ilmend n wakud.

Amkan n cfawat yemgaraden ɣef lebni n usmekti

Asalay mačči d amkan n usmekti kan: ɣur-s tigrummiwin yettwaḥerzen daxel. Tirza ɣur-s tezmer ihi ad ternu ɣer usnarni n tmusni n umezruy n Xerrata, ma yella twalam yakan d yimeẓla n temnaḍt ma zemren ad kken-id-sqeblen. Aglam s telqey i yellan yuɣal ɣer 2012, yerna yemmeslay-d imiren ɣef drus n yimerrza; ur nezmir ara ad d-nekkes seg-s isragen n ulday, amek i ttwasenkadent tgrummiwin tura neɣ addad usdid n texxamin ass-a.

Anda yella umkan d telɣut ara ken-iɛiwnen

Tamdint neɣ tamnaḍt
Xerraṭa
Adig yettwaḥerzen deg yisemliyen
Takniset taqburt n Xerraṭa

Tansa tusdidt n usnubeg mazal tettṛaǧu asentem.

Ulac uṭṭun n tiliɣri usrid yettwasentmen deg teɣbula i nettwali.

Heggit tirza-nwen

Iseɣwan d yiɣbula ttɛawanen i uheyyi n unadi-nwen, maca ur llin ara d ameẓlu n usnubeg neɣ n uḥeṛṛez n tirza i yettwasentmen. Sentmet deg temnaḍt adeg n unekcum d tewtilin n tirza uqbel ad truḥem.

Tiɣbula d uleqqem

ⵜⴰⵇⴱⴰⵢⵍⵉⵜ — ⵜⵉⴼⵉⵏⴰⵖ

ⴰⵙⴰⵍⴰⵢ ⵏ ⵓⵎⵊⴰⵀⴻⴷ ⵏ ⵅⴻⵔⵔⴰⵜⴰ

ⴰⵙⴰⵍⴰⵢ ⵏ ⵓⵎⵊⴰⵀⴻⴷ ⵏ ⵅⴻⵔⵔⴰⵜⴰ ⵢⴻⵇⵇⴻⵏ ⵖⴻⵔ ⵛⴼⴰⵡⴰⵜ ⵏ 8 ⵎⴰⵢⵓ 1945 ⴰⴽⴽⴻⴷ ⵜⵉⴷ ⵏ ⵓⵎⴻⵏⵏⵓⵖ ⵏ ⵜⵍⴻⵍⵍⵉ. ⵢⴻⵣⴳⴰ-ⴷ ⴷⴻⴳ ⵢⵉⵡⴻⵜ ⵏ ⵜⴻⴽⵏⵉⵙⴻⵜ ⵜⴰⵇⴷⵉⵎⵜ ⵉ ⵡⵓⵎⵉ ⴱⴻⴷⵍⴻⵏ ⴰⵙⴻⵇⴷⴻⵛ; ⵢⴻⴼⴽⴰ ⵉ ⵜⴻⵎⴷⵉⵏⵜ ⴰⵎⴽⴰⵏ ⴰⵏⴷⴰ ⵣⴻⵎⵔⴻⵏ ⴰⴷ ⴷ-ⵊⴻⵎⵄⴻⵏ, ⴰⴷ ⵃⴻⵔⵣⴻⵏ ⵢⴻⵔⵏⴰ ⴰⴷ ⵙⵙⵉⵡⴹⴻⵏ ⵜⵉⵡⵍⴰⴼⵉⵏ, ⵉⵙⴻⵎⵍⵉⵢⴻⵏ ⴷ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ ⵉ ⵜⵙⵓⵜⴰ ⵉ ⴷ-ⵉⵜⴻⴷⴷⵓⵏ.

ⴰⵙⴰⵍⴰⵢ ⵉ ⵍⴷⵉⵏ ⴰⵙⵙ ⵏ 8 ⵎⴰⵢⵓ 1998

ⴰⵍⴷⴰⵢ ⵏ ⵓⵙⴰⵍⴰⵢ, ⴰⵙⵙ ⵏ 8 ⵎⴰⵢⵓ 1998, ⵢⴻⵎⵚⴰⴷⴰ ⴷ ⵓⵙⴻⴳⴳⴰⵙ ⵡⵉⵙ 53 ⵙⴻⴳ ⵜⵎⴻⵏⵖⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵙⵟⵉⴼ, ⴳⴰⵍⵎⴰ ⴷ ⵅⴻⵔⵔⴰⵜⴰ. ⴰⴼⵔⴰⵏ ⵏ ⵡⴰⵙⵙ-ⴰ ⵢⴻⵇⵇⴻⵏ ⵜⴰⵙⵓⴷⵓⵜ ⵖⴻⵔ ⵛⴼⴰⵡⴰⵜ ⵏ ⵜⴻⵎⵏⴰⴹⵜ ⵓⵔ ⵏⴻⵃⴱⵉⵙ ⴰⵔⴰ ⴽⴰⵏ ⵖⴻⵔ ⵢⵉⵙⴻⴳⴳⴰⵙⴻⵏ 1954-1962. ⴰⵙⴻⵇⴷⴻⵛ ⵏ ⵜⴻⴽⵏⵉⵙⴻⵜ ⵜⴰⵇⴷⵉⵎⵜ ⴷ ⴰⵙⴰⵍⴰⵢ ⵢⴻⵔⵏⴰ-ⵢⴰⵙ ⴰⵣⴰⵍ ⴷⴻⴳ ⵡⴰⵢⴻⵏ ⵢⴻⵔⵣⴰⵏ ⵜⵉⴳⴻⵎⵎⵉ ⵏ ⵍⴻⴱⵏⵉ: ⴰⵎⴻⵣⵔⵓⵢ ⵏ ⵍⴻⴱⵏⵉ ⵢⴻⵜⵜⴰⵡⵉ-ⴷ ⴰⵎⴻⵣⵔⵓⵢ-ⵏⵏⴻⵙ ⵖⴻⵔ ⵜⴰⵎⴰ ⵏ ⵡⵉⵏ ⵏ ⵜⴳⵔⵓⵎⵎⵉⵡⵉⵏ ⵉ ⴷⴻⴳ-ⵙ.

ⵜⵉⵡⵍⴰⴼⵉⵏ ⴷ ⵍⴰⵜⴻⵕ ⵏ ⵓⵎⴻⵏⵏⵓⵖ

ⴰⵏⴻⵇⵇⵉⵙ ⵏ ⵓⵖⵎⵉⵙ ⵍⴰ ⴷⴻⵒⴻⵛⵀⴻ ⴷⴻ ⴽⴰⴱⵢⵍⵉⴻ ⵢⴻⵡⵡⵉ-ⴷ ⵖⴻⴼ ⵢⵉⵏⵖⴰⵍⴻⵏ ⵏ ⵜⴻⵡⵍⴰⴼⵉⵏ ⵏ ⵢⵉⵎⵇⴰⵡⵎⴻⵏ, ⵖⴻⴼ ⵜⴻⵊⵎⵓⵢⴰ ⵏ ⵢⵉⵎⴻⵣⴷⴰⵖ ⴷ ⵜⴻⵡⵍⴰⴼⵉⵏ ⵏ ⵢⵉⵎⵖⵔⴰⵙⴻⵏ ⵏ ⵜⴻⵎⵏⴰⴹⵜ. ⵜⵉⵡⵍⴰⴼⵉⵏ-ⵏⵏⵉⴹⴻⵏ ⵙⴽⴰⵏⴻⵏⵜ-ⴷ ⵍⴱⴰⵟⴻⵍ ⴷ ⵍⵄⵓⵏⴼ ⵏ ⵜⴰⵍⵍⵉⵜ ⵏ ⵓⵏⴻⴽⵛⵓⵎ ⴰⵕⵓⵎⵉ. ⴰⵍⵍⴰⵍⴻⵏ ⵏ ⵓⵎⴻⵏⵏⵓⵖ, ⵉⵙⴻⵍⵙⴰ ⵉ ⵍⵙⴰⵏ ⵢⵉⵎⴻⵏⵏⵓⵖⴻⵏ ⴷ ⵢⵉⵙⴻⵎⵍⵉⵢⴻⵏ ⵜⵜⵉⵎⵎⵉⵏⴻⵏ ⵜⴰⴳⵔⵓⵎⵎⴰ-ⴰ. ⴰⵣⴰⵍ-ⵏⵙⴻⵏ ⵢⴻⵍⵍⴰ ⴷⴻⴳ ⵡⴰⵙⵙⴰⵖⴻⵏ ⵉ ⵣⴻⵎⵔⴻⵏ ⴰⴷ ⴷ-ⵙⴱⴻⴳⵏⴻⵏ ⴳⴰⵔ ⵢⴻⵎⴷⴰⵏⴻⵏ, ⵉⵎⵓⴽⴰⵏ ⴷ ⵢⵉⵏⴻⴹⵔⵓⵢⴻⵏ, ⵎⴰⵞⵞⵉ ⴽⴰⵏ ⴷⴻⴳ ⵓⵙⴻⴹⴼⴻⵔ ⵏ ⵢⵉⵏⴻⴹⵔⵓⵢⴻⵏ ⵉⵍⵎⴻⵏⴷ ⵏ ⵡⴰⴽⵓⴷ.

ⴰⵎⴽⴰⵏ ⵏ ⵛⴼⴰⵡⴰⵜ ⵢⴻⵎⴳⴰⵔⴰⴷⴻⵏ ⵖⴻⴼ ⵍⴻⴱⵏⵉ ⵏ ⵓⵙⵎⴻⴽⵜⵉ

ⴰⵙⴰⵍⴰⵢ ⵎⴰⵞⵞⵉ ⴷ ⴰⵎⴽⴰⵏ ⵏ ⵓⵙⵎⴻⴽⵜⵉ ⴽⴰⵏ: ⵖⵓⵔ-ⵙ ⵜⵉⴳⵔⵓⵎⵎⵉⵡⵉⵏ ⵢⴻⵜⵜⵡⴰⵃⴻⵔⵣⴻⵏ ⴷⴰⵅⴻⵍ. ⵜⵉⵔⵣⴰ ⵖⵓⵔ-ⵙ ⵜⴻⵣⵎⴻⵔ ⵉⵀⵉ ⴰⴷ ⵜⴻⵔⵏⵓ ⵖⴻⵔ ⵓⵙⵏⴰⵔⵏⵉ ⵏ ⵜⵎⵓⵙⵏⵉ ⵏ ⵓⵎⴻⵣⵔⵓⵢ ⵏ ⵅⴻⵔⵔⴰⵜⴰ, ⵎⴰ ⵢⴻⵍⵍⴰ ⵜⵡⴰⵍⴰⵎ ⵢⴰⴽⴰⵏ ⴷ ⵢⵉⵎⴻⵥⵍⴰ ⵏ ⵜⴻⵎⵏⴰⴹⵜ ⵎⴰ ⵣⴻⵎⵔⴻⵏ ⴰⴷ ⴽⴽⴻⵏ-ⵉⴷ-ⵙⵇⴻⴱⵍⴻⵏ. ⴰⴳⵍⴰⵎ ⵙ ⵜⴻⵍⵇⴻⵢ ⵉ ⵢⴻⵍⵍⴰⵏ ⵢⵓⵖⴰⵍ ⵖⴻⵔ 2012, ⵢⴻⵔⵏⴰ ⵢⴻⵎⵎⴻⵙⵍⴰⵢ-ⴷ ⵉⵎⵉⵔⴻⵏ ⵖⴻⴼ ⴷⵔⵓⵙ ⵏ ⵢⵉⵎⴻⵔⵔⵣⴰ; ⵓⵔ ⵏⴻⵣⵎⵉⵔ ⴰⵔⴰ ⴰⴷ ⴷ-ⵏⴻⴽⴽⴻⵙ ⵙⴻⴳ-ⵙ ⵉⵙⵔⴰⴳⴻⵏ ⵏ ⵓⵍⴷⴰⵢ, ⴰⵎⴻⴽ ⵉ ⵜⵜⵡⴰⵙⴻⵏⴽⴰⴷⴻⵏⵜ ⵜⴳⵔⵓⵎⵎⵉⵡⵉⵏ ⵜⵓⵔⴰ ⵏⴻⵖ ⴰⴷⴷⴰⴷ ⵓⵙⴷⵉⴷ ⵏ ⵜⴻⵅⵅⴰⵎⵉⵏ ⴰⵙⵙ-ⴰ.

ⴰⵏⴷⴰ ⵢⴻⵍⵍⴰ ⵓⵎⴽⴰⵏ ⴷ ⵜⴻⵍⵖⵓⵜ ⴰⵔⴰ ⴽⴻⵏ-ⵉⵄⵉⵡⵏⴻⵏ

ⵜⴰⵎⴷⵉⵏⵜ ⵏⴻⵖ ⵜⴰⵎⵏⴰⴹⵜ
ⵅⴻⵔⵔⴰⵟⴰ
ⴰⴷⵉⴳ ⵢⴻⵜⵜⵡⴰⵃⴻⵔⵣⴻⵏ ⴷⴻⴳ ⵢⵉⵙⴻⵎⵍⵉⵢⴻⵏ
ⵜⴰⴽⵏⵉⵙⴻⵜ ⵜⴰⵇⴱⵓⵔⵜ ⵏ ⵅⴻⵔⵔⴰⵟⴰ

ⵜⴰⵏⵙⴰ ⵜⵓⵙⴷⵉⴷⵜ ⵏ ⵓⵙⵏⵓⴱⴻⴳ ⵎⴰⵣⴰⵍ ⵜⴻⵜⵜⵕⴰⴵⵓ ⴰⵙⴻⵏⵜⴻⵎ.

ⵓⵍⴰⵛ ⵓⵟⵟⵓⵏ ⵏ ⵜⵉⵍⵉⵖⵔⵉ ⵓⵙⵔⵉⴷ ⵢⴻⵜⵜⵡⴰⵙⴻⵏⵜⵎⴻⵏ ⴷⴻⴳ ⵜⴻⵖⴱⵓⵍⴰ ⵉ ⵏⴻⵜⵜⵡⴰⵍⵉ.

ⵀⴻⴳⴳⵉⵜ ⵜⵉⵔⵣⴰ-ⵏⵡⴻⵏ

ⵉⵙⴻⵖⵡⴰⵏ ⴷ ⵢⵉⵖⴱⵓⵍⴰ ⵜⵜⵄⴰⵡⴰⵏⴻⵏ ⵉ ⵓⵀⴻⵢⵢⵉ ⵏ ⵓⵏⴰⴷⵉ-ⵏⵡⴻⵏ, ⵎⴰⵛⴰ ⵓⵔ ⵍⵍⵉⵏ ⴰⵔⴰ ⴷ ⴰⵎⴻⵥⵍⵓ ⵏ ⵓⵙⵏⵓⴱⴻⴳ ⵏⴻⵖ ⵏ ⵓⵃⴻⵕⵕⴻⵣ ⵏ ⵜⵉⵔⵣⴰ ⵉ ⵢⴻⵜⵜⵡⴰⵙⴻⵏⵜⵎⴻⵏ. ⵙⴻⵏⵜⵎⴻⵜ ⴷⴻⴳ ⵜⴻⵎⵏⴰⴹⵜ ⴰⴷⴻⴳ ⵏ ⵓⵏⴻⴽⵛⵓⵎ ⴷ ⵜⴻⵡⵜⵉⵍⵉⵏ ⵏ ⵜⵉⵔⵣⴰ ⵓⵇⴱⴻⵍ ⴰⴷ ⵜⵔⵓⵃⴻⵎ.

ⵜⵉⵖⴱⵓⵍⴰ ⴷ ⵓⵍⴻⵇⵇⴻⵎ