Lberǧ aturki n Tamentfust

Lberǧ n Tamentfust, deg yiri n yilel n Lezzayer, yesdukkel lebni n useḥbiber n tallit n Régence d’Alger akked usissen n tɣawsiwin n tesenzikt. Aɣlif n Yidles yesbeder-it deg tebdart-is d asalay n usmel; yiwen n uɣbalu-nniḍen yefka-d talɣa n lebni-ines d yisental n texxamin-is.

Lberǧ i d-yezzin i ufrag

Aɣbalu yesbadu lebni-ines deg 1661, yerna yeglem-it d lebni s ṭam n yidisan, i d-yezzin fell-as uzagluq. Seg daxel, asqif yettawi ɣer ufrag alemmas i d-zzin fell-as yiqwas. Gar yidgan i yettwasqedcen deg tudert n yiserdasen i yellan din, llan texxamt n usewwi, taxxamt n tẓallit d uxxam n uḥraz n leslaḥ. Anebrar afellay d ubrid n tɛessast ssuktayen-d tawuri n lberǧ deg uɛessi n yiri n yilel.

Kraḍ n talliyin n tesenzikt

Aglam-a yesbadu asenfel-is ɣer usalay deg 1999. Abrid n tirza i d-yettwaberḥen yesɛa taxxamt n tallit send amezruy, deg-s ifecka d yiqerra n tineccabin, taxxamt n tallit taqburt, deg-s iẓra ibedden yesɛan tira d usenduq n temḍelt n uẓru, syin taxxamt i tallit tineslemt, anda i d-yettwabder uḥric n unagraw n tmerwin n tallit taɛetmant. Igrawen-a ssishilen aserwes gar lǧerrat n zik d lebni i ten-yeḥwazen.

Ssenqdet idgan i izemren ad tettwazuren

Send ad d-tasem, ḍemnet-d ma yeldi lberǧ, ma ldint texxamin-is, yerna ma yezmer yiwen ad yali ɣer unebrar afellay. Aglam i yettwaḥerzen ur iḍemmen ara anekcum ass-a, neɣ askan n yal taɣawsa yal ass. Lberǧ n Burǧ Lkifan d asmel-nniḍen i d-yettwabedren deg tebdart n uɣlif: mačči d yiwen n lbenyan.

Anda yella umkan d telɣut ara ken-iɛiwnen

Tamdint neɣ tamnaḍt
Lezzayer
Adig yettwaḥerzen deg yisemliyen
Tamentfust, Lezzayer

Tansa tusdidt n usnubeg mazal tettṛaǧu asentem.

Ulac uṭṭun n tiliɣri usrid yettwasentmen deg teɣbula i nettwali.

Heggit tirza-nwen

Iseɣwan d yiɣbula ttɛawanen i uheyyi n unadi-nwen, maca ur llin ara d ameẓlu n usnubeg neɣ n uḥeṛṛez n tirza i yettwasentmen. Sentmet deg temnaḍt adeg n unekcum d tewtilin n tirza uqbel ad truḥem.

Tiɣbula d uleqqem

ⵜⴰⵇⴱⴰⵢⵍⵉⵜ — ⵜⵉⴼⵉⵏⴰⵖ

ⵍⴱⴻⵔⴵ ⴰⵜⵓⵔⴽⵉ ⵏ ⵜⴰⵎⴻⵏⵜⴼⵓⵙⵜ

ⵍⴱⴻⵔⴵ ⵏ ⵜⴰⵎⴻⵏⵜⴼⵓⵙⵜ, ⴷⴻⴳ ⵢⵉⵔⵉ ⵏ ⵢⵉⵍⴻⵍ ⵏ ⵍⴻⵣⵣⴰⵢⴻⵔ, ⵢⴻⵙⴷⵓⴽⴽⴻⵍ ⵍⴻⴱⵏⵉ ⵏ ⵓⵙⴻⵃⴱⵉⴱⴻⵔ ⵏ ⵜⴰⵍⵍⵉⵜ ⵏ ⵔⴻⴳⴻⵏⵛⴻ ⴷ’ⴰⵍⴳⴻⵔ ⴰⴽⴽⴻⴷ ⵓⵙⵉⵙⵙⴻⵏ ⵏ ⵜⵖⴰⵡⵙⵉⵡⵉⵏ ⵏ ⵜⴻⵙⴻⵏⵣⵉⴽⵜ. ⴰⵖⵍⵉⴼ ⵏ ⵢⵉⴷⵍⴻⵙ ⵢⴻⵙⴱⴻⴷⴻⵔ-ⵉⵜ ⴷⴻⴳ ⵜⴻⴱⴷⴰⵔⵜ-ⵉⵙ ⴷ ⴰⵙⴰⵍⴰⵢ ⵏ ⵓⵙⵎⴻⵍ; ⵢⵉⵡⴻⵏ ⵏ ⵓⵖⴱⴰⵍⵓ-ⵏⵏⵉⴹⴻⵏ ⵢⴻⴼⴽⴰ-ⴷ ⵜⴰⵍⵖⴰ ⵏ ⵍⴻⴱⵏⵉ-ⵉⵏⴻⵙ ⴷ ⵢⵉⵙⴻⵏⵜⴰⵍ ⵏ ⵜⴻⵅⵅⴰⵎⵉⵏ-ⵉⵙ.

ⵍⴱⴻⵔⴵ ⵉ ⴷ-ⵢⴻⵣⵣⵉⵏ ⵉ ⵓⴼⵔⴰⴳ

ⴰⵖⴱⴰⵍⵓ ⵢⴻⵙⴱⴰⴷⵓ ⵍⴻⴱⵏⵉ-ⵉⵏⴻⵙ ⴷⴻⴳ 1661, ⵢⴻⵔⵏⴰ ⵢⴻⴳⵍⴻⵎ-ⵉⵜ ⴷ ⵍⴻⴱⵏⵉ ⵙ ⵟⴰⵎ ⵏ ⵢⵉⴷⵉⵙⴰⵏ, ⵉ ⴷ-ⵢⴻⵣⵣⵉⵏ ⴼⴻⵍⵍ-ⴰⵙ ⵓⵣⴰⴳⵍⵓⵇ. ⵙⴻⴳ ⴷⴰⵅⴻⵍ, ⴰⵙⵇⵉⴼ ⵢⴻⵜⵜⴰⵡⵉ ⵖⴻⵔ ⵓⴼⵔⴰⴳ ⴰⵍⴻⵎⵎⴰⵙ ⵉ ⴷ-ⵣⵣⵉⵏ ⴼⴻⵍⵍ-ⴰⵙ ⵢⵉⵇⵡⴰⵙ. ⴳⴰⵔ ⵢⵉⴷⴳⴰⵏ ⵉ ⵢⴻⵜⵜⵡⴰⵙⵇⴻⴷⵛⴻⵏ ⴷⴻⴳ ⵜⵓⴷⴻⵔⵜ ⵏ ⵢⵉⵙⴻⵔⴷⴰⵙⴻⵏ ⵉ ⵢⴻⵍⵍⴰⵏ ⴷⵉⵏ, ⵍⵍⴰⵏ ⵜⴻⵅⵅⴰⵎⵜ ⵏ ⵓⵙⴻⵡⵡⵉ, ⵜⴰⵅⵅⴰⵎⵜ ⵏ ⵜⵥⴰⵍⵍⵉⵜ ⴷ ⵓⵅⵅⴰⵎ ⵏ ⵓⵃⵔⴰⵣ ⵏ ⵍⴻⵙⵍⴰⵃ. ⴰⵏⴻⴱⵔⴰⵔ ⴰⴼⴻⵍⵍⴰⵢ ⴷ ⵓⴱⵔⵉⴷ ⵏ ⵜⵄⴻⵙⵙⴰⵙⵜ ⵙⵙⵓⴽⵜⴰⵢⴻⵏ-ⴷ ⵜⴰⵡⵓⵔⵉ ⵏ ⵍⴱⴻⵔⴵ ⴷⴻⴳ ⵓⵄⴻⵙⵙⵉ ⵏ ⵢⵉⵔⵉ ⵏ ⵢⵉⵍⴻⵍ.

ⴽⵔⴰⴹ ⵏ ⵜⴰⵍⵍⵉⵢⵉⵏ ⵏ ⵜⴻⵙⴻⵏⵣⵉⴽⵜ

ⴰⴳⵍⴰⵎ-ⴰ ⵢⴻⵙⴱⴰⴷⵓ ⴰⵙⴻⵏⴼⴻⵍ-ⵉⵙ ⵖⴻⵔ ⵓⵙⴰⵍⴰⵢ ⴷⴻⴳ 1999. ⴰⴱⵔⵉⴷ ⵏ ⵜⵉⵔⵣⴰ ⵉ ⴷ-ⵢⴻⵜⵜⵡⴰⴱⴻⵔⵃⴻⵏ ⵢⴻⵙⵄⴰ ⵜⴰⵅⵅⴰⵎⵜ ⵏ ⵜⴰⵍⵍⵉⵜ ⵙⴻⵏⴷ ⴰⵎⴻⵣⵔⵓⵢ, ⴷⴻⴳ-ⵙ ⵉⴼⴻⵛⴽⴰ ⴷ ⵢⵉⵇⴻⵔⵔⴰ ⵏ ⵜⵉⵏⴻⵛⵛⴰⴱⵉⵏ, ⵜⴰⵅⵅⴰⵎⵜ ⵏ ⵜⴰⵍⵍⵉⵜ ⵜⴰⵇⴱⵓⵔⵜ, ⴷⴻⴳ-ⵙ ⵉⵥⵔⴰ ⵉⴱⴻⴷⴷⴻⵏ ⵢⴻⵙⵄⴰⵏ ⵜⵉⵔⴰ ⴷ ⵓⵙⴻⵏⴷⵓⵇ ⵏ ⵜⴻⵎⴹⴻⵍⵜ ⵏ ⵓⵥⵔⵓ, ⵙⵢⵉⵏ ⵜⴰⵅⵅⴰⵎⵜ ⵉ ⵜⴰⵍⵍⵉⵜ ⵜⵉⵏⴻⵙⵍⴻⵎⵜ, ⴰⵏⴷⴰ ⵉ ⴷ-ⵢⴻⵜⵜⵡⴰⴱⴷⴻⵔ ⵓⵃⵔⵉⵛ ⵏ ⵓⵏⴰⴳⵔⴰⵡ ⵏ ⵜⵎⴻⵔⵡⵉⵏ ⵏ ⵜⴰⵍⵍⵉⵜ ⵜⴰⵄⴻⵜⵎⴰⵏⵜ. ⵉⴳⵔⴰⵡⴻⵏ-ⴰ ⵙⵙⵉⵙⵀⵉⵍⴻⵏ ⴰⵙⴻⵔⵡⴻⵙ ⴳⴰⵔ ⵍⴵⴻⵔⵔⴰⵜ ⵏ ⵣⵉⴽ ⴷ ⵍⴻⴱⵏⵉ ⵉ ⵜⴻⵏ-ⵢⴻⵃⵡⴰⵣⴻⵏ.

ⵙⵙⴻⵏⵇⴷⴻⵜ ⵉⴷⴳⴰⵏ ⵉ ⵉⵣⴻⵎⵔⴻⵏ ⴰⴷ ⵜⴻⵜⵜⵡⴰⵣⵓⵔⴻⵏ

ⵙⴻⵏⴷ ⴰⴷ ⴷ-ⵜⴰⵙⴻⵎ, ⴹⴻⵎⵏⴻⵜ-ⴷ ⵎⴰ ⵢⴻⵍⴷⵉ ⵍⴱⴻⵔⴵ, ⵎⴰ ⵍⴷⵉⵏⵜ ⵜⴻⵅⵅⴰⵎⵉⵏ-ⵉⵙ, ⵢⴻⵔⵏⴰ ⵎⴰ ⵢⴻⵣⵎⴻⵔ ⵢⵉⵡⴻⵏ ⴰⴷ ⵢⴰⵍⵉ ⵖⴻⵔ ⵓⵏⴻⴱⵔⴰⵔ ⴰⴼⴻⵍⵍⴰⵢ. ⴰⴳⵍⴰⵎ ⵉ ⵢⴻⵜⵜⵡⴰⵃⴻⵔⵣⴻⵏ ⵓⵔ ⵉⴹⴻⵎⵎⴻⵏ ⴰⵔⴰ ⴰⵏⴻⴽⵛⵓⵎ ⴰⵙⵙ-ⴰ, ⵏⴻⵖ ⴰⵙⴽⴰⵏ ⵏ ⵢⴰⵍ ⵜⴰⵖⴰⵡⵙⴰ ⵢⴰⵍ ⴰⵙⵙ. ⵍⴱⴻⵔⴵ ⵏ ⴱⵓⵔⴵ ⵍⴽⵉⴼⴰⵏ ⴷ ⴰⵙⵎⴻⵍ-ⵏⵏⵉⴹⴻⵏ ⵉ ⴷ-ⵢⴻⵜⵜⵡⴰⴱⴻⴷⵔⴻⵏ ⴷⴻⴳ ⵜⴻⴱⴷⴰⵔⵜ ⵏ ⵓⵖⵍⵉⴼ: ⵎⴰⵞⵞⵉ ⴷ ⵢⵉⵡⴻⵏ ⵏ ⵍⴱⴻⵏⵢⴰⵏ.

ⴰⵏⴷⴰ ⵢⴻⵍⵍⴰ ⵓⵎⴽⴰⵏ ⴷ ⵜⴻⵍⵖⵓⵜ ⴰⵔⴰ ⴽⴻⵏ-ⵉⵄⵉⵡⵏⴻⵏ

ⵜⴰⵎⴷⵉⵏⵜ ⵏⴻⵖ ⵜⴰⵎⵏⴰⴹⵜ
ⵍⴻⵣⵣⴰⵢⴻⵔ
ⴰⴷⵉⴳ ⵢⴻⵜⵜⵡⴰⵃⴻⵔⵣⴻⵏ ⴷⴻⴳ ⵢⵉⵙⴻⵎⵍⵉⵢⴻⵏ
ⵜⴰⵎⴻⵏⵜⴼⵓⵙⵜ, ⵍⴻⵣⵣⴰⵢⴻⵔ

ⵜⴰⵏⵙⴰ ⵜⵓⵙⴷⵉⴷⵜ ⵏ ⵓⵙⵏⵓⴱⴻⴳ ⵎⴰⵣⴰⵍ ⵜⴻⵜⵜⵕⴰⴵⵓ ⴰⵙⴻⵏⵜⴻⵎ.

ⵓⵍⴰⵛ ⵓⵟⵟⵓⵏ ⵏ ⵜⵉⵍⵉⵖⵔⵉ ⵓⵙⵔⵉⴷ ⵢⴻⵜⵜⵡⴰⵙⴻⵏⵜⵎⴻⵏ ⴷⴻⴳ ⵜⴻⵖⴱⵓⵍⴰ ⵉ ⵏⴻⵜⵜⵡⴰⵍⵉ.

ⵀⴻⴳⴳⵉⵜ ⵜⵉⵔⵣⴰ-ⵏⵡⴻⵏ

ⵉⵙⴻⵖⵡⴰⵏ ⴷ ⵢⵉⵖⴱⵓⵍⴰ ⵜⵜⵄⴰⵡⴰⵏⴻⵏ ⵉ ⵓⵀⴻⵢⵢⵉ ⵏ ⵓⵏⴰⴷⵉ-ⵏⵡⴻⵏ, ⵎⴰⵛⴰ ⵓⵔ ⵍⵍⵉⵏ ⴰⵔⴰ ⴷ ⴰⵎⴻⵥⵍⵓ ⵏ ⵓⵙⵏⵓⴱⴻⴳ ⵏⴻⵖ ⵏ ⵓⵃⴻⵕⵕⴻⵣ ⵏ ⵜⵉⵔⵣⴰ ⵉ ⵢⴻⵜⵜⵡⴰⵙⴻⵏⵜⵎⴻⵏ. ⵙⴻⵏⵜⵎⴻⵜ ⴷⴻⴳ ⵜⴻⵎⵏⴰⴹⵜ ⴰⴷⴻⴳ ⵏ ⵓⵏⴻⴽⵛⵓⵎ ⴷ ⵜⴻⵡⵜⵉⵍⵉⵏ ⵏ ⵜⵉⵔⵣⴰ ⵓⵇⴱⴻⵍ ⴰⴷ ⵜⵔⵓⵃⴻⵎ.

ⵜⵉⵖⴱⵓⵍⴰ ⴷ ⵓⵍⴻⵇⵇⴻⵎ