De ruïnes van Tipaza
In de 5e eeuw vielen de Vandalen Noord-Afrika binnen. Na de landing in Tingitane (Marokko) drongen ze door naar het oosten.
We merken op dat terwijl ze de muren van Caesarea (Cherchell), de hoofdstad van Mauritanië, vernietigden, die van Tipaza methodisch met de grond gelijk werden gemaakt tot een uniforme hoogte.
In Numidia leken ze zich te vestigen: dit was de zetel van Hippo, waar Sint-Augustinus stierf. Daarna vertrokken ze en vestigden zich in Tunesië, waar ze een eeuw bleven.
De Circoncellions
Maar het meest opvallende fenomeen van deze 5e eeuw was de opstand van de bergbevolking. Die van Aurès namen Timgad in en vernietigden het rond 477.
De Circoncellions staakten hun opstand niet en tegen het midden van de eeuw bundelden zij hun inspanningen met die van de donatisten om een gemeenschappelijke strijd te leiden.
De Byzantijnen
De Byzantijnen arriveerden rond het midden van de 6e eeuw in Noord-Afrika en hoewel hun bezetting beperkt was in ruimte, overschreed deze grotendeels het gebied dat door de Vandalen werd bezet.
Ze vestigden zich daar waar ze de materialen vonden die nodig waren om de steden te versterken. De Byzantijnen kwamen tegenover dezelfde ruiters, dezelfde stammen te staan als voorheen de Carthagers en de Romeinen.
Ze bleven echter een eeuw lang in Noord-Afrika bestaan. Ze versterkten de steden om ze te verdedigen tegen de boeren van de vlakten en vooral die van de bergketens. Maar de boerenstrijd hield nooit op.
In 647, toen de Arabieren voor het eerst de Maghreb binnentrokken, troffen ze een provincie aan die verzwakt was door haar isolement.